Vier miljard euro aan erelonen kan rechtstreeks naar ziekenhuizen vloeien.
Frank Vandenbroucke (Vooruit), minister van Volksgezondheid en al jaren de vaste man voor “we gaan dat hier eens grondig hertekenen”, heeft opnieuw een pot geld gevonden die blijkbaar al die tijd onder het medische laken lag te wachten. Vier miljard euro, om precies te zijn. Of 35 procent van alle artsenhonoraria. Of, in mensentaal: een gigantische financiële schuifpuzzel waar niemand nog echt aan uit kan, maar iedereen wel aan verdient.
En dus is de conclusie simpel: als er geld is, dan moet er “tempo” gemaakt worden.
Ziekenhuizen als rekenmachine met stethoscoop
De Belgische ziekenhuisfinanciering is intussen uitgegroeid tot een systeem dat zelfs accountants met migraine achterlaat. Artsen staan aan de ene kant van de tafel, ziekenhuizen aan de andere, en daartussen zit een onzichtbare derde partij: het afdrachtenmodel, dat geld laat verdwijnen en opnieuw opduiken in verschillende Excel-tabs.
Officieel gaat het over “werking”, “praktijkkosten” en “ondersteunend personeel”. In de praktijk is het vooral een systeem waarbij niemand exact kan uitleggen waar elke euro naartoe gaat, maar iedereen wel heel precies weet dat het te weinig is.
Het grote doel: “zuivere honoraria”
De oplossing heet, zoals altijd in Belgische hervormingsland, “zuiverheid”.
Artsen moeten straks een “zuiver honorarium” krijgen. Dat klinkt hygiënisch, bijna spiritueel. Alsof de huidige situatie een soort morele besmetting is die met genoeg beleidsnota’s kan worden weggeveegd.
Wat dat concreet betekent: minder verborgen afdrachten, meer transparantie, en een systeem dat eenvoudiger zou moeten zijn. Al is “eenvoud” in de gezondheidszorg meestal code voor “niemand is het nog eens met de details, maar we doen alsof het duidelijk is”.
12 miljard euro en een open rekening
Volgens nieuwe cijfers gaat er jaarlijks 12 miljard euro om in artsenhonoraria. Daarvan zou 4,2 miljard eigenlijk niet naar de artsen gaan als individu, maar naar de werking van de ziekenhuizen zelf.
Een indrukwekkend bedrag, dat tegelijk twee dingen bewijst:
- er is veel geld in de sector
- niemand weet nog exact wie wat krijgt zonder een studie van 200 pagina’s
Het RIZIV heeft intussen de rol van financiële archeoloog gekregen: laag per laag blootleggen hoe het systeem zichzelf overeind houdt.
Vandenbroucke ziet vooral snelheid
Voor Vandenbroucke is het rapport geen eindpunt, maar een startschot. De boodschap van het kabinet is duidelijk: eerst kijken, dan praten, en daarna vooral niet te lang wachten.
Want de echte vijand in dit dossier is niet complexiteit, maar traagheid. Al heeft niemand nog een exacte definitie van wat “snel” betekent in een hervorming die al jaren “op komst” is.
Artsen kijken naar het systeem en naar elkaar
De artsenbond BVAS reageert zoals te verwachten viel: voorzichtig instemmend met de cijfers, maar nerveus over de gevolgen. Vooral één vraag blijft hangen: als die 4,2 miljard straks rechtstreeks naar de ziekenhuizen gaat, wie garandeert dan dat het daar ook effectief verdwijnt in de zorg en niet in de volgende laag van het systeem?
Het is de klassieke Belgische cirkel: geld wordt herverdeeld, herbenoemd en herverklaard, tot niemand nog zeker is of er eigenlijk iets veranderd is.
Hervorming als permanente toestand
Wat overblijft is het bekende beeld: een minister die “doorpakt”, een sector die “bezorgd” is, en een rapport dat vooral bevestigt dat het systeem al jaren draait op uitzonderingen, tussenkomsten en historische afspraken die niemand nog durft schrappen.
En ergens tussen de 12 miljard euro en de 35 procent zit een simpele waarheid verstopt: in de Belgische gezondheidszorg is geld nooit het probleem.
De manier waarop het beweegt, dat is de echte diagnose.
(Foto: Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
