De Vlaamse regering trekt de regels voor rijexamens stevig aan. Wie zijn theoretisch examen buiten Vlaanderen aflegde, kan voortaan niet meer terecht bij een Vlaams examencentrum voor het praktijkgedeelte. De maatregel moet een einde maken aan de overbelasting van examencentra in de Vlaamse Rand — én aan strategisch shoppen tussen de drie gewesten.
Hoe het zover kwam
Wie in Brussel zijn rijbewijs wil halen, weet al een tijdje wat wachten is. De wachttijden bij Brusselse examencentra liepen de afgelopen jaren flink op, waardoor steeds meer kandidaat-bestuurders de weg vonden naar examencentra net over de gewestgrens, in de Vlaamse Rand. Dat leidde tot overvolle agenda's en een groeiende frustratie bij Vlaamse kandidaten die zagen hoe hun eigen plekken werden ingenomen door Brusselaars of Walen.
Wallonië voerde al in 2024 een zogeheten una via-regeling in — theorie en praktijk moeten in hetzelfde gewest worden afgelegd. Brussel deed hetzelfde in 2018. Alleen Vlaanderen bleef achter. Daar komt nu verandering in.
Wat de nieuwe regel inhoudt
Op voorstel van Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) besliste de Vlaamse regering dat kandidaten die hun theoretisch rijexamen in Brussel of Wallonië aflegden, voortaan verplicht ook hun praktijkexamen in datzelfde gewest moeten afleggen. Je bent als kandidaat nog steeds vrij om zelf te kiezen waar je je rijbewijs haalt, maar het moet dan van A tot Z in één gewest blijven.
"Vandaag kunnen kandidaten die hun theoretisch examen in Brussel of Wallonië afleggen, nog steeds uitwijken naar een Vlaams examencentrum voor hun praktijkexamen. Dat leidt tot bijkomende druk op de Vlaamse examencentra, vooral in de Vlaamse Rand, en verhoogt de administratieve en praktische complexiteit. Met de nieuwe regeling wordt dat rechtgetrokken", aldus minister De Ridder.
Fraude en strategisch shoppen tegengaan
De minister geeft ook een tweede reden voor de verstrenging: fraude en strategisch shoppen tussen de drie gewesten. De drie gewesten hanteren elk hun eigen examenvereisten en opleidingstrajecten. Kandidaten die bewust de makkelijkste weg zochten door in het ene gewest theorie te doen en in het andere praktijk, worden nu aan banden gelegd.
Dat klinkt logisch, maar heeft ook een keerzijde voor wie al in het systeem zit. Kandidaten die hun theoretisch examen al in Brussel of Wallonië aflegden maar hun praktijkexamen nog niet hadden vastgelegd in een Vlaams centrum, zullen hun plannen moeten aanpassen.
Wat nu?
De maatregel gaat niet van vandaag op morgen in werking. Het voorstel wordt eerst voorgelegd aan de Mobiliteitsraad van Vlaanderen (MORA) en daarna aan de Raad van State. Pas na die adviesprocedures volgt een brede communicatiecampagne, zodat niemand onverwacht zijn theoretisch examen opnieuw zou moeten afleggen.
Met deze stap volgt Vlaanderen de twee andere gewesten en wordt de logica van "één gewest, één rijbewijs" ook ten noorden van de taalgrens de norm. Voor kandidaten in de Vlaamse Rand betekent het concreet: minder overvolle wachtkamers, minder stress om een plaatsje te bemachtigen.
