Een museum moet interactief zijn, een restaurant een verhaal vertellen, een kledingwinkel vooral goed ogen op Instagram. In de belevingseconomie mag niets nog gewoon bestaan. Zelfs cultuur komt met een cocktail, een dj, een selfiehoek en een hashtag.
Vroeger ging je naar een museum om naar kunst of design te kijken. Nu kun je er ook dansen, brunchen, een tatoeage laten zetten, shoppen en workshops volgen. En liefst post je nog iets voor je naar huis gaat.
De heropening van Design Museum Gent op 3 oktober vat het mooi samen. Na vier jaar renovatie gaat het museum open met tentoonstellingen, interactieve installaties, een makersmarkt en een rist activiteiten. De avond voordien is er een straatfeest met 2manydjs, optredens en flash-tatoeages. Een dag later brunch je er met ontwerpers en Gentse bakkers. Een museum is geen gebouw meer waar je iets gaat bekijken, maar een plek waar je iets moet meemaken.
https://www.facebook.com/DesignMuseumGent
Van tentoonstelling naar totaalpakket
Ook de nieuwe vleugel wordt uitdrukkelijk voorgesteld als een plek waar je collectiestukken niet alleen bekijkt, maar ermee aan de slag gaat, erover discussieert en ze beleeft. In de nieuwe interactieve zone CONNECT draait alles om aanraken en meedoen.
Toeval is dat niet. Musea willen een publiek bereiken dat gewend is aan schermen die voortdurend iets nieuws bieden. Een zaal met twintig objecten en een bordje uitleg moet opboksen tegen TikTok, Netflix, festivals, games en een gsm die elk moment kan trillen. Dus wordt het museum een beleving. En niet alleen het museum.
Alles moet een verhaal hebben
Een restaurant serveert geen eten meer, maar een concept. Een hotel verkoopt een levensstijl. Een winkel opent een pop-up. Zelfs in de koffiebar fotografeer je eerst het interieur voor je drinkt. Je koopt steeds minder een product of een ticket, en steeds vaker het gevoel dat je erbij was.
Wie een plek fotogeniek maakt, krijgt er gratis reclame bij: de bezoeker is tegelijk publiek, fotograaf en reclamebureau. Moco maakt daar geen geheim van. De oprichters van het museum in Amsterdam en Londen zien Instagram als een belangrijk middel om jongeren binnen te halen. Ze mikken op mensen die misschien nooit van Basquiat of Haring hebben gehoord, maar wel naar een museum willen dat aanvoelt als iets uit hun eigen leefwereld.
Cultuur in een draagtas
De beleving stopt niet aan de uitgang. Museumwinkels worden volwaardige winkelbestemmingen, schrijft The Guardian. Naast catalogi en postkaarten liggen er kleren, juwelen, spullen voor in huis en stukken in beperkte oplage, die bezoekers daarna weer online tonen. Gen Z deelt zelfs 'museum hauls': filmpjes over wat ze na een tentoonstelling mee naar huis namen.
Je bezoekt een tentoonstelling, koopt een draagtas, maakt er een TikTok over en hebt thuis het bewijs dat je er was. Zo wordt cultuur een stukje identiteit.
Ook het concert moet iets opleveren
Festivals verkopen allang niet alleen een affiche meer, maar een hele wereld: decor, foodtrucks, installaties, pop-upwinkels, wellness, mode, influencers en genoeg fotogenieke hoekjes om je online leven een weekend lang te voeden. Het concert telt nog, maar het is niet meer het hele product.
Dat past bij een generatie die alles tegelijk beleeft en vastlegt. Je staat op een festival, maar bent ook bezig met hoe dat festival eruitziet op je scherm. Je zit in een restaurant, maar een deel van de ervaring is het beeld dat je ervan maakt. De beleving heeft een publiek dat er niet eens bij hoeft te zijn.
En toch werkt het
Het zou makkelijk zijn om te zeuren dat cultuur vroeger zuiver was en nu commercieel is. Dat klopt niet. Musea hebben altijd hun publiek opgezocht, tentoonstellingen waren altijd spektakel en kunstenaars weten al eeuwen dat de presentatie telt.
Een museum waar je mag experimenteren, aanraken en meedoen, wordt ook gewoon leuker en toegankelijker. Design Museum Gent koppelt zijn heropening naast CONNECT aan tentoonstellingen over democratie, co-creatie en maatschappelijke impact.
Het loopt pas mis als de beleving het werk verdringt. Wie na een tentoonstelling vooral de mooie lichtinstallatie onthoudt maar niet meer weet wat er aan de muren hing, heeft gezien hoe de verpakking het product opat.
Uniek, net als iedereen
We willen unieke ervaringen, en zien duizenden mensen die op precies dezelfde manier iets unieks beleven. Dezelfde museumselfie. Dezelfde cocktail. Dezelfde festivalfoto bij zonsondergang. Dezelfde draagtas. Iedereen wil iets meemaken wat niemand anders heeft meegemaakt, en deelt dan hetzelfde beeld als wie ernaast stond.
We beleven dingen niet meer alleen om ze te beleven, maar ook om te bewijzen dat we ze beleefd hebben. Dus moet alles een beleving zijn, zelfs een museumbezoek.
Voor je het weet, hangt er naast het schilderij een QR-code die vraagt hoe je je voelde. En staat er in een hoek iemand klaar om daar een Instagramfilter van te maken.
(Foto: PD)
