🎥 55-plussers dreigen (toch) uitkering te verliezen: wie riskeert het en waarom?

Wie geen dertig jaar heeft gewerkt, wacht de bedelstaf.

De aangekondigde beperking in de duur van de werkloosheidsuitkeringen wekt grote bezorgdheid bij oudere werklozen. Uit cijfers blijkt dat maar liefst 82 procent van de werkloze 55-plussers mogelijk hun uitkering verliest. De nieuwe maatregel, die vanaf 2026 in werking treedt, is juridisch nog niet volledig afgerond, maar de politieke contouren zijn duidelijk. En de onzekerheid groeit. Tiens, horen we daar de Strangers zingen?

Uitkering niet langer onbeperkt

De federale regering wil een einde maken aan het systeem van onbeperkte werkloosheidsuitkeringen in de tijd. Vanaf 1 januari 2026 wordt de uitkering stopgezet voor mensen die langer dan 20 jaar werkloos zijn. In maart volgt de groep die langer dan 8 jaar zonder job zit, en in april is het de beurt aan werklozen met een werkloosheidsduur tussen 2 en 8 jaar.

Een uitzondering werd voorzien voor 55-plussers, maar de praktische toepassing daarvan blijkt minder vanzelfsprekend dan gedacht.

Dertig jaar loopbaan is cruciaal

Volgens de huidige plannen kunnen 55-plussers hun uitkering behouden als ze minstens dertig jaar loopbaan kunnen aantonen. Die dertig jaar mag opgebouwd zijn via voltijds of deeltijds werk, maar ook periodes van ziekte, invaliditeit of tijdelijke werkloosheid worden meegeteld.

Let op: deeltijds werk telt slechts als voltijdse tewerkstelling als het inkomen het equivalent is van een voltijdse minimumjob, én als je daarvoor een gelijkstelling hebt aangevraagd. En precies daar wringt het schoentje.

Gelijkstelling werkt soms tegen je

Voor wie deeltijds werkte en een gelijkstelling kreeg met een voltijdse functie, wordt nu streng gekeken naar het aantal voltijdse equivalenten. Is de drempel van dertig jaar voltijdse arbeid niet gehaald, dan val je buiten de uitzondering, ondanks jarenlange tewerkstelling in deeltijdse regimes.

In essentie: wie dacht zich met een gelijkstelling in te dekken, dreigt diezelfde gelijkstelling nu als boemerang in het gezicht te krijgen. Vooral oudere werknemers met een onvolledige loopbaan worden getroffen.

Vrouwen kwetsbaarder door onderbroken loopbanen

De structurele ongelijkheid op de arbeidsmarkt versterkt de impact van de maatregel. Vrouwen zijn oververtegenwoordigd in deeltijdse arbeid en nemen vaker zorgonderbrekingen op. Een periode thuis voor kinderen telt niet mee voor de vereiste 30 jaar. Zwangerschapsverlof en ouderschapsverlof worden wel gelijkgesteld, maar dat dekt lang niet alle zorgtaken.

Concreet: een vrouw van 55 die tien jaar zorg heeft opgenomen zonder officieel verlof, moet haar volledige loopbaan van dertig jaar in de resterende 45 jaar opgebouwd hebben. Dat impliceert een start op de arbeidsmarkt rond haar vijftiende – voor velen een onhaalbare kaart.

Wat als je uitkering vervalt?

Wie z’n uitkering verliest, kan in sommige gevallen terugvallen op het leefloon via het OCMW. Maar dat is geen automatische garantie. OCMW’s toetsen de aanvraag aan diverse criteria, waaronder:

• Eigendomsbezit (zoals een huis)
• Het bedrag aan spaargeld
• De samenlevingssituatie (bijvoorbeeld: samenwonen met iemand met een inkomen)

Wie samenwoont of een beperkte reserve heeft, riskeert dus ook daar naast financiële steun te grijpen.

Hoe weet je of je risico loopt?

Wie wil nagaan of hij of zij onder de uitzondering valt, kan terecht op mycareer.be – een platform van de RSZ dat een overzicht biedt van je officiële loopbaan. Voor verdere verduidelijking kan ook contact opgenomen worden met de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA).

Let wel: hoewel de Kamercommissie Sociale Zaken het voorstel al in eerste lezing goedkeurde, is de maatregel nog niet definitief. Een tweede lezing en een stemming in de plenaire Kamer moeten nog volgen. Bovendien is het dossier gekoppeld aan het debat over de invoering van een meerwaardebelasting – een politiek heikel punt dat de hervorming nog kan vertragen of hertekenen.

Tussen begrotingsdiscipline en sociale onzekerheid

De hervorming past in de bredere begrotingscorrectie die de federale regering doorvoert, maar botst op fundamentele vragen over sociale rechtvaardigheid. De combinatie van strakke voorwaarden, beperkte uitzonderingen en onduidelijke communicatie zorgt voor onzekerheid en wantrouwen bij de betrokken groep.

Voorlopig lijkt het alsof een hele generatie oudere werkzoekenden zich moet opmaken voor een financiële apocalyps– tenzij er alsnog wordt bijgestuurd. Maar is daar politieke ruimte voor is?

(Foto: Shutterstock)