Rode Kruis roept op bloed te geven.
De zomer is voor velen synoniem met zon, vakantie en cocktails, maar voor het Rode Kruis is het de moeilijkste periode van het jaar. De bloedbanken raken leeg en vooral de voorraden van O-negatief en B-negatief zitten op een gevaarlijk laag niveau. Daarom klinkt een dringende oproep: wie kan, moet nu bloed geven.
Elke zomer hetzelfde probleem
Het is een jaarlijks terugkerend fenomeen. Zodra de zomervakantie begint, dalen de bloedvoorraden met ongeveer 10 tot 15 procent. Veel vaste donoren zijn met vakantie en stellen hun afspraak uit. Anderen keren terug van een reis naar landen waar bepaalde infectieziekten voorkomen en mogen weken of zelfs maanden geen bloed doneren.
Intussen draaien de ziekenhuizen gewoon door. Slachtoffers van verkeersongevallen, mensen die een zware operatie ondergaan, kankerpatiënten en vrouwen met complicaties tijdens de bevalling blijven dagelijks bloed nodig hebben. Bloed laat zich nu eenmaal niet in een fabriek produceren. De enige bron blijft de vrijwillige donor.
Waarom O-negatief zo uitzonderlijk is
Vooral de voorraad van O-negatief baart het Rode Kruis grote zorgen. Dat bloed wordt de universele donor genoemd. Het kan in levensbedreigende noodsituaties aan vrijwel iedereen worden toegediend, zonder eerst de bloedgroep van de patiënt te kennen. Op spoeddiensten is dat vaak letterlijk van levensbelang, omdat elke minuut telt.
Slechts ongeveer 6 à 7 procent van de Belgen heeft O-negatief bloed. Toch wordt deze bloedgroep veel vaker gebruikt dan ze voorkomt. Daardoor raken de voorraden sneller uitgeput.
Ook B-negatief is schaars. Slechts ongeveer 2 procent van de bevolking beschikt over deze bloedgroep, waardoor elke donor extra belangrijk is.
Een uitvinding die miljoenen levens redde
Dat bloedtransfusies vandaag routine lijken, is eigenlijk nog niet zo lang vanzelfsprekend. Eeuwenlang liep een bloedtransfusie meestal fataal af, omdat niemand wist dat er verschillende bloedgroepen bestonden.
Daar kwam verandering in 1901, toen de Oostenrijkse arts Karl Landsteiner de ABO-bloedgroepen ontdekte. Dankzij die doorbraak werd het mogelijk om veilig bloed toe te dienen. Voor die ontdekking kreeg hij later de Nobelprijs voor Geneeskunde.
Pas tijdens de Eerste en vooral de Tweede Wereldoorlog werden bloedbanken op grotere schaal opgericht. Sindsdien hebben bloedtransfusies wereldwijd miljoenen mensenlevens gered.
Na 42 dagen is het voorbij
Veel mensen denken dat bloed lang bewaard kan worden, maar dat klopt niet. Rode bloedcellen blijven maximaal 42 dagen bruikbaar. Bloedplasma kan wel worden ingevroren, maar bloedplaatjes – onmisbaar bij onder meer kankerbehandelingen – zijn amper zeven dagen houdbaar.
Dat betekent dat de bloedbanken voortdurend nieuwe donaties nodig hebben. Een voorraad aanleggen voor maanden is onmogelijk.
Met één prik help je meerdere patiënten
Eén bloeddonatie bedraagt ongeveer 450 milliliter en duurt meestal minder dan tien minuten. Toch kan één donatie, omdat bloed in verschillende bestanddelen wordt opgesplitst, tot drie patiënten helpen.
Het Rode Kruis roept daarom niet alleen mensen met O-negatief of B-negatief op om zich aan te melden. Ook alle andere bloedgroepen blijven hard nodig om de bloedbanken opnieuw op een veilig niveau te krijgen.
Een verkeersongeval, een hartoperatie of een zware bevalling wacht niet tot iedereen terug is van vakantie.
(Foto: Pixabay)
