“Stop met pamperen van buitenlandse criminelen.”
Als het van Italië, Denemarken en zeven andere Europese landen afhangt – jawel, ook van België – dan mogen/moeten buitenlandse misdadigers binnenkort zonder al te veel gedoe de retourvlucht naar ‘oorsprong’ boeken. Want het geduld is op. In een stevige open brief – voorafgaand aan een ontmoeting tussen de Italiaanse premier Giorgia Meloni en haar Deense collega Mette Frederiksen – vragen negen EU-lidstaten de Europese Commissie om het debat open te breken: waarom kunnen lidstaten niet gewoon zélf beslissen wie hun grenzen over mag en wie niet? Waarom moet een moordenaar of verkrachter uit Eritrea of Tsjetsjenië hier levenslang blijven genieten van ‘familiale banden’ of ‘gezinsleven’ in een flat met uitzicht op de sociale werkloosheid?
Klemtoon op eigen veiligheid, niet op morele kruimelwetgeving
De bewuste brief is ondertekend door onder meer Oostenrijk, Tsjechië, Estland, Letland, Litouwen, Polen en jawel, België en mikt met scherp op het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Volgens de landen komt het Hof iets té vaak tussenbeide wanneer lidstaten een buitenlandse crimineel naar zijn thuisland willen terugsturen. Dat gebeurt dan zogezegd uit vrees voor foltering, onmenselijke behandeling of andere horrorscènes. Maar voor de ondertekenaars is het simpel: het is niet aan een rechtbank in Straatsburg om elk uitzettingsbevel op de rooster te leggen alsof het over een foute parkeerboete gaat.
Federaal migratieminister Anneleen Van Bossuyt (N-VA) laat zich niet onbetuigd: “We zien dat internationale verdragen vandaag vooral zware criminelen in bescherming nemen. Het is problematisch dat de veiligheid van onze burgers voortdurend moet onderdoen voor de rechten van mensen die onze samenleving ondermijnen.”
Dat ‘ondermijnen’ mag letterlijk genomen worden: verkrachters, moordenaars, drugsbaronnen en recidivisten met een strafblad van hier tot Kabul worden, ondanks veroordelingen, te vaak in België gehouden omdat hun deportatie zogezegd hun ‘recht op gezinsleven’ zou schenden. Een argument dat ook geldt als het gezin zich beperkt tot een vage kennis in Vilvoorde en een ongeboren kind met onduidelijke vader.
Recht op veiligheid versus recht op misbruik
Artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens verbiedt uitzetting naar landen waar foltering dreigt. Artikel 8 beschermt het privéleven. Maar de interpretatie van die bepalingen is intussen veel te rekbaar geworden.
“Er zijn gevallen waar de verkeerde mensen bescherming kregen,” staat letterlijk in de brief. “De interpretatie van het EVRM zorgt ervoor dat lidstaten beperkt worden in hun autonomie over nationale veiligheid.” En daar wringt het schoentje: volgens de ondertekenaars is het niet de bedoeling dat Straatsburg telkens opnieuw het morele vingertje opsteekt terwijl men in Brussel, Rome of Warschau geconfronteerd wordt met dossiers van criminelen die simpelweg uitgezet moeten worden.
Met andere woorden: het Europees Hof moet zijn morele kompas eens herijken. Het recht op veiligheid van miljoenen Europeanen moet méér wegen dan het recht op een tweede kans voor wie al vier keer is veroordeeld.
België sluit de gelederen
Ons land heeft een ellenlange geschiedenis van falende uitwijzingsprocedures, maar schaart zich opvallend achter het initiatief. Niet evident, gezien de Belgische gewoonte om vooral te vergaderen over vergaderingen. Maar de boodschap is nu duidelijk: zelfs het federaal niveau beseft dat het sop van de mensenrechten niet altijd de kool van de veiligheid waard is.
Van Bossuyt: “We leven in een tijd waarin we niet naïef mogen zijn. Wie onze wetten overtreedt en tegelijk het statuut van asielzoeker of migrant misbruikt, moet sneller teruggestuurd kunnen worden. Geen Kafka meer, geen Straatsburgse pingpong.”
Slotvraag: hoe menselijk is mensenrecht als het misbruikt wordt?
De oproep van de negen landen klinkt als een schot voor de boeg richting Europese instellingen. De tijd dat een verkrachter in beroep kon gaan tot hij zijn pensioen kreeg, lijkt voorbij. Lidstaten willen terug controle – over hun grenzen, over hun veiligheid, en ja, ook over hun gezond verstand. Het is wat ons betreft geen mensenrecht om voor eeuwig op kosten van de belastingbetaler in een land te blijven dat je zelf niet respecteert. Wordt het het geen hoog tijd dat de EU dat ook eens durft toegeven?
(Foto: Shutterstock)
