“Een serieuze tand bijsteken.”
“Het is Vooruit. Of het is achteruit. Kies maar.” Met die slogan trokken de Vlaamse socialisten naar de kiezer. Als extraatje serveerden ze Melissa Depraetere, de meid van de naast de deur. Op 9 juni, kwam die met een heel intieme samenvatting van de verkiezingsuitslag: "Voor het eerst in 20 jaar tijd zijn we bij de winnaars.”
Depaetere loodste Vooruit door wellicht de moeilijkste tijd van hun bestaan. Zij moest de zattemansklap van mateke Conner doen vergeten. En dat lukte zowaar zoals we konden hoeren in haar “Voor het eerst in 20 jaar tijd zijn we bij de winnaars”. Voor haar moed en opoffering werd ze niet lang daarna beloond met een ministerpost in de Vlaamse regering. Ons Melissa werd viceminister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Wonen, Energie en Klimaat, Toerisme en Jeugd. Meer dan een hele boterham. Bijna een heel brood, zeg maar. En dat zullen we geweten hebben. Melissa is enorm vlijtig, en laat zich meteen opmerken. Doch, niet tot grote vreugde bij de coalitiepartners. Haar klimaatplannen zorgen voor wrevel binnen de Vlaamse regering. Haar oproep tot extra inspanningen van N-VA en CD&V in de strijd tegen CO₂-uitstoot, kwam binnen als een tast in het kruis.
Een onrealistisch klimaatbeleid
Als minister van Klimaat legde Melissa Depraetere gisteren de vinger op de wonde: Vlaanderen blijft zwaar achter op zijn eigen klimaatdoelstellingen. Tegen 2030 wil Vlaanderen 40 procent minder CO₂ uitstoten, maar met de huidige koers blijft dat beperkt tot 33,6 procent. Depraetere riep haar collega-ministers daarom op om “een serieuze tand bij te steken.” Die boodschap viel niet in goede aarde bij de N-VA en CD&V. Zij noemen het een onrealistisch klimaatbeleid.
"Klimmen op een klimaatberg zonder zuurstof"
De evaluatie van het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) toont dat vooral in de sectoren mobiliteit, landbouw en industrie de grootste kloof gaapt tussen droom en daad. Depraetere richtte haar pijlen dan ook op ministers Annick De Ridder (Mobiliteit, N-VA), Jo Brouns (Landbouw, CD&V) en Matthias Diependaele (Economie en Industrie, N-VA). “Ik doe wat binnen mijn bevoegdheden mogelijk is om renoveren haalbaar te maken voor elke Vlaming, maar de oplossing ligt niet alleen bij woningen. Mobiliteit, landbouw en industrie blijven problematisch en daar moet dringend meer gebeuren,” aldus Depraetere.
Maar bij haar collega’s is de rek eraf. “Een kilometerheffing komt er niet,” klinkt het bij De Ridder. “En verder inkrimpen van de veestapel? Dat bedreigt onze landbouwsector en zorgt ervoor dat we melk moeten importeren met een hogere CO₂-voetafdruk,” voegt Brouns toe. De N-VA lijkt niet geneigd om Depraetere’s oproep in hun hart te sluien. “Het is makkelijk om grote woorden te gebruiken over klimaatambities, maar in de praktijk zijn ze vaak moeilijk of onbetaalbaar. Onze achterban moet de rekening niet betalen”, aldus een partijbron.
Coalitie onder hoogspanning
De spanningen in de Vlaamse regering beginnen stilaan ondraaglijk te worden. Vooruit wil niet alleen de kloof naar 40 procent dichten, maar pleit zelfs voor een hogere reductiedoelstelling van 47 procent, zoals Europa aanbeveelt. N-VA en CD&V zetten de hielen in het zand en houden vast aan de mantra “haalbaar en betaalbaar.” Vooral CD&V ergert zich aan wat zij zien als de “oppositiehouding” van Vooruit. “In Vivaldi kon Vooruit gemakkelijk de radicale kaart trekken, maar dat werkt niet in een Vlaamse regering,” klinkt het. “In plaats van ons de les te spellen, zou Depraetere beter haar eigen bevoegdheden op orde brengen.”
Die kritiek raakt ook Depraetere’s rol als minister van Wonen. Haar renovatiebeleid stuitte eerder al op controverse, met plannen om subsidies afhankelijk te maken van vermogens en meer renovatieverplichtingen op te leggen. “Ze probeert van het klimaat een positief verhaal te maken, maar in de praktijk eindigt het telkens met verplichtingen en kosten voor de burger,” klinkt het bij de oppositie.
"Haalbaar binnen ons economisch model"
Vlaams minister-president Matthias Diependaele probeert in de hete soep te blazen. “We staan allemaal achter de klimaatambities en ook onze bedrijven willen die omslag maken,” zegt hij. “Maar het moet wel haalbaar blijven binnen ons economisch model. Er is al veel gedaan, en we zullen verder blijven werken, maar we moeten realistisch blijven.”
We hebben nog zes jaar te gaan tot de deadline van 2030. Depraetere blijft benadrukken dat “klimaatbeleid niet alleen goed moet zijn voor de planeet, maar ook voor de portemonnee van de burger.” Wat ze daar mee bedoelt, mag alleen de spreekwoordelijke ‘Joost’ weten. In de colaitie kennen ze die Joost blijkbaar niet en vragen ze zich af hoe Melissa haar ambitie in de praktijk wil waarmaken.
