“Als we de kassa van Defensie willen bijvullen, dan moeten de sterkste schouders dat maar dragen.”
Sammy Mahdi - CD&V-voorzitter en de laatste christendemocraat met een werkende mediatraining - heeft zijn paasei gelegd in de studio van VTM NIEUWS. In de marge van het paasakkoord laat hij weten dat extra geld voor Defensie mogelijk is — op voorwaarde dat het niet uit de portefeuille van de doorsneeburger komt. Of zoals hij het zelf formuleert: “Als we de kassa van Defensie willen bijvullen, dan moeten de sterkste schouders dat maar dragen.” En daar kunnen sommige ijzervreters moeilijk mee leven.
NATO-top in aantocht, begrotingsgat in zicht
De NAVO-top van juni komt eraan, en daar gaat men wellicht plechtig verklaren dat 2 procent van het bbp voor Defensie niet meer genoeg is. 2,5 procent wordt het nieuwe minimum. België zit vandaag nog maar op een schamele 1,3 procent, wat ons in het NAVO-klasje ongeveer tussen Luxemburg en het stoepkrijt zet.
En dus moet er geld gevonden worden. Veel geld. Geld dat op dit moment niet in de schatkist zit. En daarom stelt Mahdi de vraag die niemand in de Wetstraat luidop durft te stellen: gaan we echt onze sociale zekerheid kannibaliseren om raketten te kopen? Zijn antwoord is ‘nee’.
“Geld afnemen van mensen hun pensioen? Ik denk het niet! De kwaliteit van onze zorg aantasten om F-35’s te kopen bij de Amerikaanse president Donald Trump? Ik denk het niet!”
Pensioen tegen Patriotraket? Mahdi zegt “Non!”
Waar minister van Defensie Theo Francken (N-VA) onlangs nog opmerkte dat “alles bespreekbaar moet zijn, ook de sociale uitgaven”, knalt Mahdi die deur resoluut dicht. Hij noemt het idee om de zorg of pensioenen in te krimpen “totaal onbespreekbaar”, wat op zich zeldzaam heldere taal is voor een partij die doorgaans communiceert via spreuken op suikerbonen.
En geef hem eens ongelijk: je kunt moeilijk de rusthuisbewoner van 88 euro laten inleveren op zijn maandelijks budget om de nieuwste versie van een vliegende bommenwerper te kopen die we naar alle waarschijnlijkheid/hopelijk nooit hoeven te gebruiken.
En wie dan wél?
Volgens Mahdi is het nu eens tijd dat de “sterkste schouders” in dit land een duit in het zakje doen. Lees: de 1 procent met private jets, belastingontwijkingsconstructies en villa’s in Knokke met helikopterplatforms. Daar zit volgens hem de marge. En daar zou de belastingkrik dan maar op moeten worden gezet.
Opmerkelijk: met deze uitspraak nestelt hij zich naast Frank Vandenbroucke (Vooruit) en Maxime Prévot (Les Engagés). De as van de “sociale redelijkheid”, zo je wil. Of de laatste drie Vlaamse politici die nog durven insinueren dat ook rijke mensen belasting kunnen betalen.
Maar hoe doe je dat precies, die sterkste schouders belasten?
Daar blijft het voorlopig vaag. Komt er een miljardairstaks? Komen er nieuwe vermogensheffingen? Wordt er gesleuteld aan de beurzen, dividenden of vastgoedconstructies? Of blijft het, zoals zo vaak in de Belgische politiek, bij een welgemeende intentieverklaring die zachtjes verzandt op de bodem van een onderhandelingsnota?
Wie Mahdi kent, weet dat hij graag principiële lijnen trekt — maar zich even graag laat inpakken in een compromis als de sfeer ernaar is.
Tussen bommen en boterhammen
De Belgische regering balanceert vandaag op de slappe koord tussen NAVO-loyaliteit en sociaal fatsoen. Extra investeren in Defensie is volgens velen broodnodig in deze geopolitiek onzekere tijden. Maar tegelijk zit het land met een begrotingsput om ‘u’ tegen te zeggen.
Mahdi speelt hier handig op in. Hij positioneert zich als de gewetensstem van de regering-De Wever: voor Defensie, maar niet tegen de armen. Voor veiligheid, maar niet tegen zorg. Voor F-35’s, maar alleen als die betaald worden door mensen die ook een privé F-35 kunnen kopen - bij wijze van spreken.
CD&V kiest — voorlopig — de kant van de bomma
Sammy Mahdi wil niet dat de sociale zekerheid wordt opgeblazen met dezelfde intensiteit als een vijandelijke radarpost. Zijn boodschap is duidelijk: als we meer willen schieten, moet het geld komen van zij die het kunnen missen — niet van zij die al kromlopen onder het gewicht van hun energiefactuur en rusthuisrekening.
Veel zal afhangen van hoe hard de NAVO-top zijn spierballen rolt — en hoe slap de ruggengraat van de Wetstraat op dat moment is.
