Een nieuw schooljaar, een nieuw begin.
De vakantie zit erop, de schoolpoorten zwaaien open en tegelijk gaat een pakket nieuwe maatregelen in dat het Vlaamse onderwijs merkbaar moet bijsturen. Smartphones verdwijnen uit de klas, spijbelende leerlingen en hun ouders riskeren sneller financiële sancties, en duizenden kinderen krijgen extra taallessen Nederlands. Daarnaast duiken er nieuwe leerplannen, proefprojecten rond gezonde voeding en zelfs ziekenhuisscholen op.
Smartphone in de boekentas, niet in de klas
Vanaf dit schooljaar geldt er een absoluut verbod op smartphones en andere slimme apparaten in het basisonderwijs en de eerste twee graden van het secundair. In de derde graad hebben scholen nog enige vrijheid, maar ook daar geldt een ban tijdens de lesuren. Enkel medische toepassingen – denk aan een glucosemeter voor diabetespatiënten – ontsnappen aan de regel. Het signaal is duidelijk: digitale afleiding moet plaats ruimen voor concentratie.
Strengere aanpak van spijbelen
De Vlaamse overheid trekt ook de teugels aan bij hardnekkige afwezigheden. Ouders van wie kinderen 30 halve dagen ongewettigd afwezig blijven, verliezen voortaan al na één schooljaar hun schooltoeslag. Tot nu toe gebeurde dat pas na twee jaar. In 2023-2024 verloren ruim 8.200 leerlingen hun recht, een stijging tegenover het jaar voordien. Met de strengere regeling wil de regering het spijbelprobleem kordater aanpakken.
Nieuw leerplan godsdienst
Na 26 jaar wordt het leerplan rooms-katholieke godsdienst vernieuwd. Het legt de nadruk op religieuze geletterdheid en wil leerlingen laten nadenken over actuele thema’s zoals migratie, ecologie en vrede, steeds gekoppeld aan Bijbelse verhalen. Tegen 2027 is de vernieuwing in alle basisscholen verplicht.
Taaldompeling voor wie achterop hinkt
Kinderen met een taalachterstand worden vanaf dit schooljaar verplicht extra uren Nederlands opgelegd: tot drie uur per week in zowel basis- als secundair onderwijs. Voor nieuwkomers worden de bestaande OKAN-klassen hervormd tot volwaardige taalklassen met een stevig curriculum. Ook de B-stroom in de eerste graad secundair wordt herwerkt om de instroom van anderstaligen beter te begeleiden.
Gezonde maaltijden en nieuwe minimumdoelen
Parallel daaraan rollen de eerste projecten met gratis gezonde schoolmaaltijden uit: 64.000 leerlingen in 277 scholen doen mee, ondersteund door 6,2 miljoen euro Vlaams geld. Daarnaast kunnen basisscholen vrijwillig starten met nieuwe kennisgerichte minimumdoelen, die vanaf 2026-2027 verplicht worden in de lagere graden.
Onderwijs op maat voor zieke kinderen
Tot slot krijgt Limburg twee ziekenhuisscholen, in Sint-Truiden en Bilzen-Hoeselt, met bijkomende afdelingen in Pelt en Genk. Ze bieden onderwijs op maat aan langdurig zieke of psychiatrisch kwetsbare leerlingen, in nauwe samenwerking met hun thuisschool.
Wat hebben we vandaag geleerd?
Het nieuwe schooljaar begint niet met zachte aanpassingen maar met een stevige koerswijziging. Van smartphoneverbod tot strengere spijbelregels, van extra taallessen tot gratis maaltijden: de Vlaamse regering probeert tegelijk discipline, kennis en gelijke kansen op te krikken. De lat ligt hoog – nu moet blijken of de klaspraktijk volgt.
(Foto: Shutterstock)
