Wie niet steelt of erft, huurt tot ie sterft.
De Vlaamse regering wil huizen nog onbetaalbaarder maken. Terwijl de renovatiepremies voor de hoogste inkomens worden afgebouwd, houdt Vlaams minister van Energie en Wonen Melissa Depraetere (Vooruit) vast aan de renovatieplicht. Wie vandaag een woning koopt met energielabel E of F, moet die binnen vijf jaar opwerken naar minstens label D. Dat principe versoepelen, zoals binnen en buiten de meerderheid wordt gesuggereerd, wijst de socialistische minister resoluut van de hand.
Koopkracht of kostenbom?
Depraetere verdedigt haar lijn door te stellen dat een versoepeling de koopkracht van gezinnen en huurders juist zou aantasten. Euh? Dat heeft een woordje uitleg nodig, niet. Wel, zonder verplichting verliezen verhuurders volgens haar de prikkel om te investeren, waardoor huurders langer in energieverslindende woningen zouden blijven zitten met hogere energiefacturen als gevolg. Euhm? En gerenoveerde panden zijn niet duurder in huur, dan? Nee, Melissa redeneert vooral in het voordeel van de verhuurder. Of niet? Wacht, ze legt het zo uit: een woning stijgt in waarde na renovatie en verlaagt de energiekost, een combinatie die volgens de minister rechtstreeks de koopkracht ten goede komt. Niet echt een socialistische gedachte, toch?
Bovendien schuurt de redenering met de realiteit op de vastgoedmarkt. Met de renovatiepremies op de schop voor hogere inkomens en steeds duurdere verbouwkosten, dreigt de renovatieplicht vooral de instap op de woningmarkt verder te verzwaren. Kopers die al diep in de buidel moeten tasten voor de aankoop, krijgen erbovenop een forse investeringsverplichting die hun financiële ruimte bijkomend beperkt.
Onenigheid binnen de meerderheid
Het valt op dat binnen de regering niet iedereen de harde lijn van Depraetere volgt. Vooruit-voorzitter Conner Rousseau gaf eerder aan “open te staan” voor een debat over versoepeling, terwijl ook coalitiepartners CD&V en N-VA pleiten voor meer soepelheid. Depraetere blijft daar Indisch doof voor en wijst naar de langetermijndoelen: energie-efficiënte woningen, lagere facturen en meer klimaatwinst: ver’duur’zamen.
De oppositie grijpt de kans om de aanpak frontaal aan te vallen. Vlaams Belang en PVDA noemen de renovatieplicht in de huidige context ronduit onhaalbaar en onrechtvaardig. Zelfs N-VA laat de deur op een kier. Et voila: daar gaat de cohesie binnen de meerderheid.
Overgangsmaatregelen in de maak
Helemaal ongevoelig voor de kritiek toont Depraetere zich echter niet. Of beter, ze sust haar politieke geweten. Voor gezinnen die momenteel in volle verbouwing zitten of net de plannen klaar hebben, komen overgangsmaatregelen. Tegen het einde van de maand moet daar duidelijkheid over zijn. We zijn benieuwd.
De kern van het debat blijft evenwel ongewijzigd: de Vlaamse regering – alias Melissa van wie de verkiezingsslogan luidde: “Ik weet waar mensen echt van wakker liggen” – wil dat elke huiseigenaar bijdraagt aan de energietransitie, ook als dat de betaalbaarheid van wonen nog verder onder druk zet. Door tegelijk de premies terug te schroeven en de verplichting te behouden, kiest Depraetere voor een koers die de lasten onverminderd bij de eigenaars legt. Dus, lieve Vlaming: wie in Vlaanderen koopt, koopt niet alleen bakstenen maar ook een verplichte renovatiefactuur.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)