Francken goes full Trump in Washington: België wil weer meetellen in het NAVO-clubje.
Theo Francken is naar Amerika gevlogen om op de koffie te gaan bij zijn Amerikaanse vrienden. De ijzervreter van de ‘Nieuwe Vlaamse Alliantie gaf in ‘The Washington Post’ zowaar een interview waarin hij onze – of beter ‘zijn’ – kaarten op tafel gooide. De boodschap? Kort, stevig en voorzien van de nodige Trumpiaanse bravoure: de Amerikanen hebben overschot van gelijk — Europa moet zijn eigen broek ophouden als het over defensie gaat.
Van NAVO-oprichter naar NAVO-vergeetput
De Belgische defensie heeft de afgelopen decennia een beetje hetzelfde traject gevolgd als een oude Peugeot met 400.000 km op de teller: hij start nog net, maar echt indruk maak je er niet meer mee. Jarenlang was België een van de slechtere leerlingen in de NAVO-klas, teertend op de goodwill van grotere bondgenoten en structureel onder de afgesproken uitgavenorm van 2 procent van het bbp. Dat percentage was nochtans al in 2014 afgesproken. In België bleef het echter bij praatjes, powerpoints en post-it-oorlogsstrategieën. Er waren belangrijker zaken?
Francken wil daar nu een streep onder trekken. De man probeert zichzelf neer te zetten als de pitbull van de Belgische defensie: rechtlijnig, hard in de onderhandeling, met zakken vol geld van de afgeroomde sociale voorzieningen en vooral: met een stevig Vlaams accent in het Engels.
De euro moet terug leren marcheren
Wat stoort Francken? Vooral het Europese gemak waarmee de Amerikanen decennialang het vuile werk hebben mogen opknappen. Terwijl wij in Europa onze defensie onderfinancierden alsof het om een luxeproduct ging — ergens tussen foie gras en voetbalstadions — draaide de VS jarenlang de grootste militaire kostenposten. De vraag is of ze dat zelf niet o zo graag wilden, de Amerikaanse cowboys. Geld moet rollen, wapens moeten schieten. Toch?
Hoe dan ook, Theo vindt het logisch dat de Trump-regering — met alle botheid en bombarie van dien — op de rem ging staan. Want, zegt Francken met een niet mis te verstane ondertoon: wie onder de NAVO-vlag bescherming wil, moet ook zelf de rangen vullen. In het schoon Vlaams noemen ze dat kontlikkerij.
Trump-logica in Vlaamse verpakking
Francken probeert het Amerikaanse discours te verpakken in een Europese logica. Of beter gezegd: in een Vlaamse logica, waarbij defensie-uitgaven plots niet langer gezien worden als overbodige ballast, maar als noodzakelijke investering in autonomie. De boodschap is duidelijk: België moet niet langer bedelen om bescherming, maar zelf een stevige stok kunnen vasthouden.
Die symboliek wordt nog versterkt door de ondertekening van het zogeheten ‘NATO Strategic Level Report 2025’, waarin België aankondigt eindelijk die felbegeerde 2 procent te halen. Het is een beetje zoals een leerling die na jaren spijbelen plots aankondigt dat hij op de volgende toets minstens een acht gaat halen — ambitieus, maar we zullen het eerst nog moeten zien.
Een geopolitiek huwelijk in crisismodus
Francken noemt de huidige situatie tussen Europa en de VS een soort trans-Atlantische huwelijkscrisis. En net zoals de echte Antwerpse housewifes gaat het om geld, vertrouwen en een groeiend gevoel dat de ander niet genoeg bijdraagt. Waar Trump eerder dreigde de Europese NAVO-landen aan hun lot over te laten als ze niet meer betalen, probeert Francken dat dreigement om te buigen tot motivatie: België moet een geloofwaardige partner zijn. Geen achterblijver meer, maar een soldaat die zijn gewicht mee draagt.
Straaljagers met symboliek
De keuze om extra F-35’s aan te kopen — liefst geproduceerd in Italië in plaats van de VS — is geen detail. Het is een bewuste zet om te zeggen: wij kopen Amerikaans, maar met een Europees accent. Zo beschermt Francken niet alleen de veiligheid, maar ook de werkgelegenheid en de politieke geloofwaardigheid. En hij maakt van die aankoop meteen een symbolisch speerpunt: een strijdvliegtuig als diplomatiek paspoort.
Van ‘America First’ naar ‘Europe First’
De boodschap is dubbel: enerzijds bewondering voor het Amerikaanse standpunt — zeker op vlak van militaire nuchterheid — anderzijds een oproep aan Europa om het eigen belang niet langer te verwaarlozen. Want wie alleen naar Washington kijkt, zal ooit vaststellen dat Washington allang is weggewandeld. En dus pleit Francken voor een Europese reflex: als Trump ‘America First’ roept, dan moet Europa durven zeggen: ‘Europe First, too.’
De NAVO als spiegel van de toekomst
De NAVO is vandaag niet zomaar een militaire alliantie. Ze is een spiegel van geopolitieke ernst. Wie daarin slechts een figurant wil zijn, komt vroeg of laat bedrogen uit. Dat is Francken's logica. Hij wil België weer zichtbaar maken op de radar — letterlijk én figuurlijk.
Kortom: Francken mikt op geloofwaardigheid met raketten en ronkende verklaringen. Of België straks écht klaar is om mee te marcheren met de grote jongens in het NAVO-peleton, zal blijken aan de budgetlijn. Nog wat rommelen in de pensioenen en de uitkeringen, dan breken we misschien het trieste record van WO II tegen den Duits. 18 dagen weerstand, dat moeten we tegen de Rus kunnen breken, niet?
(Foto: Didier Lebrun/Photo News)