Vlaanderen scherpt fietsbeleid aan.
De Vlaamse regering zet de komende jaren nadrukkelijk in op meer veiligheid voor fietsers. In het zopas goedgekeurde Masterplan Fiets ligt de focus op het promoten van de fietshelm en het fluohesje. Bovendien krijgen lokale besturen extra bevoegdheden om de snelheid van (snelle) fietsers te beperken. Het uitgesproken einddoel: tegen 2040 nul verkeersdoden in Vlaanderen.
Volgens Vlaams mobiliteitsminister Annick De Ridder (N-VA) gaat het om een breed pakket maatregelen, ondersteund door bijkomende investeringen. Deze legislatuur wordt nog eens 100 miljoen euro extra uitgetrokken voor fietsinfrastructuur. Het plan moet tegelijk meer Vlamingen op de fiets krijgen én het toenemende fietsverkeer veiliger maken.
Helm en fluohesje: promotie, (nog)geen verplichting
Een van de opvallendste speerpunten is de actieve sensibilisering rond het dragen van een fietshelm. Uit cijfers moet blijken dat de helmdracht de voorbije jaren bijna verdubbelde: vandaag draagt ongeveer 30 procent van de fietsers een helm. Vlaanderen wil dat aandeel verder opkrikken, met campagnes die wijzen op de bewezen impact van een helm op het beperken van hoofdletsels bij ongevallen.
Ook het fluohesje krijgt een prominente plaats in de communicatie. De overheid wil de zichtbaarheid van fietsers verhogen, zeker in het gemengde verkeer en bij slechte lichtomstandigheden. Ook hier spreekt men nog niet van een wettelijke verplichting.
In het Vlaams parlement klonk wel kritiek op eerdere campagnes waarin bekende gezichten zonder helm werden opgevoerd. CD&V pleitte ervoor dat overheidscampagnes voortaan zelf het “goede voorbeeld” geven. Minister De Ridder gaf aan dat dit in de toekomst nauwer zal worden opgevolgd. Ziezo, geweten gesust.
Snelheidsbeperkingen op fietspaden
Knappe Vlaamse koppen hebben ook het hoofd gebroken over hoe ze de steeds diversere groep fietsers beter met elkaar kunnen verzoenen. Op vaak smalle fietspaden delen klassieke fietsen, bakfietsen, speedpedelecs en e-bikes dezelfde ruimte. Om de haas en de schildpad te verzoenen is er daarom een masterplan dat deur moet openen voor gemeenten om aangepaste snelheidslimieten op fietspaden in te voeren. Antwerpen past dat principe nu al toe, met snelheidsbeperkingen tot 25 km/u op drukke trajecten.
Meer fietsgebruik, minder slachtoffers
De ambitie van de Vlaamse regering reikt verder dan veiligheid alleen. Tegen 2040 moet 30 procent van alle verplaatsingen in Vlaanderen per fiets gebeuren, tegenover 18,5 procent vandaag. Vooral korte afstanden — minder dan vijf kilometer — worden gezien als het grote potentieel.
Hoewel Vlaanderen nog ver verwijderd is van nul verkeersdoden — in 2024 vielen er nog 253 slachtoffers, waaronder 77 fietsers — wijzen de cijfers wel op een gunstige evolutie. Het relatieve risico op een dodelijk fietsongeval zou intussen lager liggen dan in Nederland, met binnen Europa enkel Denemarken als veiliger referentie.
Het Masterplan Fiets past daarmee in een bredere beleidslijn die veiligheid en gedragssturing centraal zet. De vraag blijft hoe ver die sturing zal gaan, en of promotie op termijn niet alsnog uitmondt in verplichting. Wat denk jij?
(Foto: Pixabay)
