Gaza-dossier zet Arizona op spanning: De Wever balanceert tussen coalitie en internationale druk.
Volgende week schuift premier Bart De Wever (N-VA) met zijn kernkabinet rond de tafel. Officieel om de “geopolitieke toestand” te bespreken, in de praktijk om het smeulende Gaza-dossier eindelijk te ventileren. De oorlog in het Midden-Oosten heeft de Arizona-coalitie deze zomer openlijk getest, en een Belgisch standpunt richting de VN dringt zich op. Alleen: wie gelooft dat er dinsdag al witte rook komt, rekent buiten de barsten in de ploeg.
Een zomer vol irritatie
De Wever genoot in Zuid-Afrika van vakantie, terwijl in Brussel de frustraties zich opstapelden. CD&V en Vooruit ergerden zich aan wat ze “de oorverdovende stilte” van België noemden. Vooruit-voorzitter Conner Rousseau dreigde zelfs met een wisselmeerderheid in het parlement als N-VA en MR de erkenning van Palestina en sancties tegen Israël blijven blokkeren. CD&V-Kamerlid Els Van Hoof eiste dat de regering zich al half augustus zou uitspreken.
De regering balanceerde dus wekenlang op automatische piloot, waarbij de premier enkel een luchtbrug van 190 ton voedsel, water en medicijnen naar Gaza aankondigde. Daarmee wilde hij aantonen dat België wel degelijk tot de grootste humanitaire bijdragers behoort – meteen na de Verenigde Arabische Emiraten. Maar politiek gezien bleef het vooral een oefening in stilte.
Splijtzwam binnen het kernkabinet
De verdeeldheid werd pijnlijk duidelijk toen minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) zich in de Kamer genoodzaakt voelde om zijn eigen lijn uit te tekenen. Omdat het kernkabinet niet bijeenkwam, sprak hij voor eigen rekening: België moet consequent blijven kiezen voor mensenrechten en internationale gerechtigheid. Een boodschap die duidelijk contrasteert met de terughoudendheid van N-VA en MR.
Pas op 27 augustus kan het kernkabinet zich dus buigen over de kwestie – later dan velen hadden gehoopt. De vertraging is deels procedureel, omdat Prévot tot dan in Afrika en Moldavië op dienstreis is, maar het uitstel geeft De Wever ook tijd om de interne spanningen af te koelen.
Internationale druk neemt toe
Die luxe is beperkt. Eind september moet België zijn positie vastleggen voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Frankrijk onder Emmanuel Macron zet intussen druk op Europese partners: Parijs wil de Palestijnse staat erkennen en verwacht bondgenoten die volgen. Voor een verdeelde Belgische ploeg wordt dat een oncomfortabele test.
Gaza als hefboom in begrotingsonderhandelingen
Wat dit dossier extra explosief maakt, is dat het rechtstreeks raakt aan de begrotingsgesprekken voor 2026. CD&V-voorzitter Sammy Mahdi zei het vorige maand al onomwonden: “Zonder sancties tegen Israël raken we de komende maanden geen stap vooruit.” Gaza wordt daarmee niet enkel een buitenlands beleidsvraagstuk, maar een hefboom in interne machtspolitiek.
Scenario 1: België erkent Palestina
Als België zich aansluit bij Frankrijk en de Palestijnse staat officieel erkent, breekt het met zijn traditioneel voorzichtige lijn. Voor CD&V en Vooruit betekent dit een diplomatieke doorbraak die intern kan worden verkocht als een overwinning voor hun kiezers. De prijs is echter dat N-VA en MR internationaal aanzienlijke kritiek riskeren van Israël en de VS, waar zo’n beslissing wordt gezien als een stap richting eenzijdige delegitimering van Israël. Politiek kan het voor De Wever een pyrrusoverwinning zijn: hij houdt de coalitie samen, maar duwt MR in een hoek waar de Franstalige liberalen electoraal niet graag in terechtkomen.
Scenario 2: België blijft steken bij humanitaire hulp
Het alternatief is dat België de lijn van de voorbije weken doortrekt: wel een luchtbrug en humanitaire steun, maar geen erkenning en geen sancties. Daarmee blijft N-VA veilig binnen haar Atlantische reflex en houdt MR het diplomatieke evenwicht in stand. Alleen blijft dit voor CD&V en Vooruit moeilijk verkoopbaar: wie maandenlang pleit voor sancties kan zich intern niet verschuilen achter voedselpakketten. Het risico is dat de coalitiepartner dan zijn dreigement waarmaakt en met een wisselmeerderheid buiten de regering om de erkenning door het parlement duwt. Voor De Wever dreigt dan een gezichtsverlies dat rechtstreeks naar de begrotingstafel doorsijpelt.
Scenario 3: Uitstel als tactiek
De derde optie is de klassieke Belgische: geen duidelijke keuze maken en de beslissing uitstellen tot de internationale druk onhoudbaar wordt. Daarmee koopt De Wever tijd voor de begrotingsgesprekken, maar zet hij België internationaal buitenspel. Als Frankrijk en andere EU-partners intussen hun diplomatieke koers versnellen, dreigt België in New York een figurantenrol te spelen. Dat kan intern electorale schade veroorzaken: voor Vooruit omdat ze hun achterban opnieuw moeten uitleggen dat België passief blijft, voor N-VA omdat ze zich zullen moeten verdedigen tegen het verwijt dat de premier vooral tijd kocht.
Dubbele opdracht voor De Wever
Wat ook gekozen wordt, de premier balanceert op een koord: de uiteenlopende posities binnen Arizona verzoenen en tegelijk vermijden dat België internationaal zonder geloofwaardige lijn verschijnt. Gaza is geen verre brandhaard meer, maar een stresstest voor de Belgische coalitie en een splijtzwam die rechtstreeks de begrotingsonderhandelingen kan gijzelen.
(Foto: Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
