Hij bouwde met lijnen, vlakken en kleur aan een nieuwe beeldtaal, experimenteerde met industriële materialen en zocht aansluiting bij de Europese avant-garde. Toch is Guy Vandenbranden bij het grote publiek veel minder bekend dan sommige internationale tijdgenoten. Het KMSKA brengt daar verandering in met een tentoonstelling die zijn werk opnieuw in een bredere kunsthistorische context plaatst.
Een schilderij hoeft geen landschap, gezicht of herkenbare scène te tonen om de aandacht vast te houden. Bij Guy Vandenbranden volstaan lijnen, geometrische vormen en zorgvuldig afgewogen kleuren. De Belgische kunstenaar, geboren in 1926 en overleden in 2014, maakte van abstractie een zoektocht naar evenwicht, precisie en ruimte.
Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) brengt hem tot en met 17 januari 2027 opnieuw onder de aandacht. De focustentoonstelling valt samen met de honderdste verjaardag van zijn geboorte en volgt zijn ontwikkeling van vroege expressionistische werken naar de geometrische abstractie waarmee hij zijn plaats in de naoorlogse kunst verwierf.
Van figuratie naar geometrische precisie
Vandenbranden begon niet meteen met de strakke vormen die zijn latere werk kenmerken. Gaandeweg liet hij de herkenbare voorstelling los en bouwde hij composities op rond kleur, lijn en geometrie. Kunstenaars als Paul Klee, Piet Mondriaan en Victor Vasarely vormden belangrijke inspiratiebronnen, al ontwikkelde hij uiteindelijk een eigen beeldtaal.
Zijn werk bleef bovendien niet beperkt tot zwart-witte vlakken of sobere geometrische structuren. Hij onderzocht uiteenlopende kleurcombinaties, werkte met industriële materialen en experimenteerde met lakverf. De zoektocht naar een precieze verhouding tussen vorm en ruimte liep als een rode draad door zijn oeuvre.
Die belangstelling reikte verder dan het doek. Vandenbranden droomde ervan kunst en architectuur met elkaar te verbinden. Een schilderij was voor hem niet noodzakelijk een geïsoleerd object aan de muur, maar kon deel uitmaken van een grotere ruimtelijke compositie.
Antwerpen als uitvalsbasis
Vandenbranden werd in Brussel geboren, maar verhuisde in 1960 naar Antwerpen. Daar kwam hij terecht in een artistiek milieu waarin Belgische en buitenlandse kunstenaars elkaar ontmoetten en ideeën uitwisselden. Hij was betrokken bij groepen als Art Abstrait en de Nieuwe Vlaamse School en speelde een actieve rol in het organiseren van tentoonstellingen in binnen- en buitenland.
Zijn contacten met kunstenaars als Jef Verheyen, Lucio Fontana, Piero Manzoni en François Morellet plaatsten hem midden in het internationale netwerk van kunstenaars die na de Tweede Wereldoorlog de grenzen van de traditionele schilderkunst wilden verleggen.
Het KMSKA brengt daarom werken van Vandenbranden samen met die van verschillende tijdgenoten. Zo wordt niet alleen duidelijk hoe zijn eigen werk evolueerde, maar ook hoe dicht België destijds bij de internationale avant-garde stond.
Waarom kennen we hem dan niet allemaal?
Vandenbranden was actief, vernieuwingsgezind en internationaal georiënteerd, maar zijn naam is bij een breed publiek veel minder vertrouwd dan die van sommige kunstenaars met wie hij omging.
Precies daar zit misschien het interessantste aan deze tentoonstelling. Je hoeft Guy Vandenbranden niet plots tot vergeten wereldster uit te roepen om vast te stellen dat hij een interessante plaats inneemt in de Belgische abstracte kunst.
En wie bij geometrische abstractie vooral denkt aan een paar gekleurde vakken waarvoor iemand in een museum vervolgens een halve pagina uitleg nodig heeft, kan meteen testen of Vandenbranden hem op andere gedachten brengt.
Guy Vandenbranden in de Europese avant-garde loopt tot en met 17 januari 2027 in het prentenkabinet op de derde verdieping van het KMSKA. De tentoonstelling is inbegrepen in het gewone toegangsticket; een afzonderlijk tijdslot reserveren is niet nodig.
(Foto: PD)
