In het STAM in Gent mag de bezoeker vanaf 16 oktober zelf op ontdekkingstocht. Voor De Parade doken museummedewerkers in een collectie van zo’n 30.000 stukken en selecteerden ze 260 voorwerpen die hen persoonlijk nieuwsgierig maakten. Geen opgelegd thema, geen verhaal dat netjes van begin tot einde wordt afgewikkeld, wel een bonte verzameling die bewijst dat je niet elk museumbezoek met een les moet afsluiten.
Een Chinese hoofdsteun in de vorm van een knielende jongen, een ringvormige kruik uit Turkije, een gatenpot om kruiden of groenten in te kweken en een maquette van de Gentse Stadshal: het zijn maar enkele van de voorwerpen die in De Parade samenkomen. Ze delen geen vanzelfsprekend onderwerp en volgen geen klassieke chronologie. Hun gemeenschappelijke eigenschap is dat ze ooit in de collectie van het STAM belandden en nu opnieuw de kans krijgen om bekeken te worden.
De tentoonstelling opent op 16 oktober en loopt tot 18 mei 2027. Voor deze keer vertrok het stadsmuseum niet van een historisch thema of een zorgvuldig uitgestippelde verhaallijn, maar van de nieuwsgierigheid van de eigen medewerkers. Zij gingen door de collectie van bijna 30.000 objecten en kozen 260 stukken die hen om uiteenlopende redenen aanspraken. Het resultaat is geen overzicht van de belangrijkste schatten van het museum, wel een verzameling persoonlijke vondsten die bezoekers uitnodigt om zelf verbanden te leggen.
Weg met het verplichte lesje
Musea hebben lang de neiging gehad om hun collecties in overzichtelijke verhalen te gieten: dit gebeurde eerst, daarna volgde dat, en hieruit moet je vooral dit onthouden. Die aanpak maakt geschiedenis toegankelijk, maar kan ook de indruk wekken dat elk voorwerp pas betekenis krijgt wanneer een bordje uitlegt wat je erbij moet denken. De Parade kiest een lossere route en laat ruimte voor verwondering, persoonlijke associaties en de vrijheid om bij het ene object langer stil te staan dan bij het andere.
Dat betekent niet dat de bezoeker aan zijn lot wordt overgelaten. Wie meer wil weten, kan terecht bij een bezoekersgids met extra toelichting over veertig objecten. Daarnaast is er een zogenaamde collectiekijker met zoekopdrachten voor volwassenen en kinderen vanaf zes jaar, plus tekenmateriaal voor wie zijn indrukken liever op papier vastlegt. Je kunt dus vrij rondlopen zonder dat je helemaal zonder houvast zit.
De charme van het vreemde voorwerp
De aantrekkingskracht van zo’n tentoonstelling zit in de onverwachte ontmoetingen. Een object waarvan je de functie niet meteen begrijpt, kan meer nieuwsgierigheid opwekken dan een bekend meesterwerk met een uitvoerig verklarend paneel. Waarom werd het gemaakt? Wie gebruikte het? Hoe kwam het in een museum terecht en waarom werd beslist om het te bewaren? Zulke vragen ontstaan vanzelf wanneer je niet meteen een pasklaar antwoord krijgt.
Een collectie is bovendien geen neutrale verzameling spullen die vanzelf belangrijk blijven omdat ze ooit werden aangekocht of geschonken. Wat een museum bewaart, zegt iets over de keuzes van verzamelaars, schenkers en instellingen. Door stukken uit de depots opnieuw te tonen, geeft het STAM niet alleen vergeten objecten een tweede leven, maar laat het ook zien hoeveel verhalen er achter de schermen verborgen blijven.
Mag een museum je gewoon laten rondkijken?
De Parade speelt met een herkenbare spanning: bezoekers willen graag iets ontdekken, maar verwachten vaak ook dat een museum hen vertelt wat belangrijk is. Een vrije presentatie kan verfrissend werken, al bestaat het risico dat de ene bezoeker zich uitgedaagd voelt en de andere zich afvraagt waar hij eigenlijk naar staat te kijken.
In een tijd waarin alles liefst meteen wordt uitgelegd, gerangschikt en samengevat, stelt het STAM een eenvoudiger plezier voor: kijken, twijfelen, iets herkennen en je laten verrassen door een voorwerp waarvan je nooit wist dat je het wilde zien. Je hoeft niet met een diploma geschiedenis naar buiten te wandelen. Een onverwachte vondst waarover je thuis nog even doorpraat, kan ook een geslaagd museumbezoek zijn.
Praktische informatie
- Waar: STAM – Stadsmuseum Gent, Godshuizenlaan 2, Gent.
- Wanneer: 16 oktober 2026 tot en met 18 mei 2027.
- Toegang: standaardticket 13 euro; korting voor onder meer jongeren en Gentenaars.
(Foto: YouTube/STAM)
