Jean-Luc Godard krijgt in Gent geen klassieke filmvertoning. Zijn laatste film Le livre d’image wordt uit elkaar gehaald en verspreid over veertig schermen. Wie binnenstapt, kijkt niet langer naar één film: hij wandelt er middenin. En vreemd genoeg lijkt de man die de klassieke cinema graag sloopte daarmee behoorlijk goed voorbereid op het TikTok-tijdperk.
Jean-Luc Godard had vermoedelijk weinig geduld met het idee dat je twee uur braaf in een bioscoopstoel zit, naar één scherm kijkt en daarna netjes naar huis wandelt. Zijn laatste film Le livre d’image uit 2018 was sowieso al nauwelijks een gewone film.
Godard knipte beelden uit de filmgeschiedenis, nieuwsfragmenten, schilderijen, muziek, teksten en eigen opnames aan stukken en monteerde die tot een associatieve stroom waarin film, oorlog, kunst, politiek en herinneringen voortdurend tegen elkaar botsen.
Vanaf donderdag 8 oktober wordt dat werk in Gent nóg verder uit elkaar gehaald. In de Zwarte Zaal van KASK loopt Sentiments, Signes, Passions, een installatie van Fabrice Aragno, jarenlang een van Godards vaste medewerkers.
De film wordt er over veertig schermen verspreid. Geen vaste stoel, geen duidelijk begin en zelfs geen vriendelijke pijl met “het verhaal gaat hier verder”. Je kiest zelf waar je kijkt en welke beelden je met elkaar verbindt.
Godard vóór TikTok
Dat klinkt in 2026 merkwaardig vertrouwd. Open TikTok of Instagram en binnen één minuut krijg je een oorlogsvideo, dansende influencer, politiek fragment, reclame voor sneakers, kat met zonnebril en film uit 1973 voorgeschoteld. Beelden die oorspronkelijk niets met elkaar te maken hadden, belanden toch naast elkaar.
Godard werkte uiteraard niet met algoritmes en was bepaald geen TikTokker avant la lettre. Maar hij was wel geobsedeerd door dezelfde fundamentele vraag: wat gebeurt er wanneer je een beeld uit zijn oorspronkelijke context haalt en naast een ander beeld zet?
In Le livre d’image botsen filmklassiekers op nieuwsbeelden, schilderkunst op oorlog en populaire cultuur op filosofie. In Gent wordt die montage letterlijk een ruimte.
Je hoeft de film niet meer van begin tot einde te bekijken. Sterker nog: dat kan niet eens. Je loopt rond en monteert hem als het ware zelf.
Netflix wil helpen. Godard absoluut niet
En daarmee doet Godard ongeveer het tegenovergestelde van wat onze huidige beeldmachines proberen. Netflix wil zo snel mogelijk voorspellen welke serie je hierna wilt bekijken. TikTok weet al welke video volgt voordat jij weet dat je de huidige beu bent. Alles is ontworpen om je vooral niet te laten nadenken over wat er daarna komt.
Godard laat je juist verdwalen. Een beeld duurt enkele seconden, ergens anders hoor je een stem, verderop begint muziek en misschien ontdek je pas later een verband tussen twee fragmenten.
Voor Godard was die verwarring geen fout in het systeem. Het was het systeem. De kijker moest niet alleen consumeren, maar zelf verbanden leggen. Geen autoplay dus. Gebruik uw hersenen maar eens.
Even binnenkijken bij Godard
Voor Film Fest Gent krijgt de installatie bovendien een nieuw onderdeel: Et la nuit le jour. Daarin legt Aragno Godards persoonlijke werkruimte vast.
Dat past perfect bij een filmmaker die nooit veel moeite deed om de naden van cinema te verbergen. Klassieke films proberen je te laten vergeten dat achter ieder beeld camera's, montage, acteurs, schrijvers en tientallen keuzes zitten. Godard wees er net voortdurend op.
En dat idee is misschien nog actueler geworden. Want achter de beelden die wij dagelijks zien, zit tegenwoordig niet alleen een regisseur. Er zitten ook platforms, adverteerders, influencers en algoritmes tussen. Allemaal beslissen ze mee wat jij te zien krijgt. Godard zou er waarschijnlijk een film van zes uur over hebben gemaakt waarvan niemand het einde begreep.
Geen profeet van TikTok
Hem daarom de uitvinder van TikTok noemen, zou natuurlijk onzin zijn. TikTok probeert je aandacht zo lang mogelijk gevangen te houden. Godard probeerde je net uit je comfortabele kijkhouding te schoppen.
Maar de overeenkomst blijft fascinerend: een beeld hoeft niet meer netjes in een verhaal te passen om betekenis te krijgen. Voor sociale media is dat business. Voor Godard was het kunst.
En precies daarom past Sentiments, Signes, Passions misschien beter bij hem dan een klassieke retrospectieve. Geen zaal waarin iedereen eerbiedig naar hetzelfde doek kijkt, maar veertig schermen waarop zijn beelden opnieuw tegen elkaar botsen.
Godard is dus terug in Gent. Niet op één groot scherm, maar in veertig stukken. Waar je moet kijken? Zoek het zelf maar uit. Godard heeft zijn werk gedaan.
(Foto: YouTube)
