In het voormalige MIMA aan het Brusselse kanaal klinkt sinds dit weekend opnieuw muziek. JAM Sonor wil een plek worden voor jonge artiesten, concerten, residenties en expo’s. De eerste tentoonstelling komt van fotografe Yaqine Hamzaoui, die de Brusselse hiphopscene jarenlang vanop de eerste rij vastlegde. Van Zwangere Guy tot Nike en Adidas: haar foto’s vertellen ondertussen een stukje Brusselse muziekgeschiedenis.
Het MIMA-logo is verdwenen van de gevel, maar het gebouw aan de Henegouwenkaai blijft gelukkig gespaard van appartementen met namen als Canal Residence. Sinds vrijdag 2 oktober zit hier JAM Sonor, een nieuwe muziekplek die door JAM Hotels en muziekcentrum Volta wordt uitgebouwd tot podium voor beginnende én gevestigde artiesten.
Er komen concerten, residenties, repetitieruimtes, tentoonstellingen, luistersessies en een bar. Voor de gratis openingsavond hadden zich meer dan 1.300 mensen geregistreerd. Niet slecht voor een plek die nog maar net begonnen is uit te zoeken wat ze precies wil worden.
Een eerste antwoord hangt alvast aan de muren. Daar is werk te zien van Yaqine Hamzaoui, de Brusselse fotografe die jarenlang midden in de lokale hiphopscene stond. Ze fotografeerde artiesten niet alleen op het podium, maar ook op straat, backstage en tussen vrienden — toen niemand nog wist wie enkele jaren later een festivalweide zou vullen.
Brussel voordat het een hiphopmerk werd
Hamzaoui fotografeerde onder anderen Gorik van Oudheusden, beter bekend als Zwangere Guy, en werkte daarnaast voor grote merken als Nike en Adidas. Haar eerste solotentoonstelling bij JAM Sonor vormt daardoor bijna een visueel geheugen van een scene die in enkele jaren tijd van de Brusselse marge naar het centrum van de Belgische muziekcultuur verhuisde.
En dat maakt haar werk interessanter dan een verzameling mooie rapperportretten. Wie die evolutie wil begrijpen, moet ook naar de wereld rondom de artiesten kijken: kleding, sneakers, graffiti, vrienden, straten, nachtleven en de plekken waar iedereen rondhing voordat er backstagebandjes en grote podia waren.
Hamzaoui legde precies die overgang vast: van subcultuur naar een beeldtaal die ondertussen ook door mode, reclame en grote merken wordt gebruikt.
Dat haar foto's nu in het voormalige MIMA hangen, is daarom mooi symbolisch. Een gebouw dat jarenlang bekendstond om hedendaagse kunst met een stevige straatcomponent wordt opnieuw een culturele plek, maar dit keer met muziek als motor.
Van museum naar muziekfabriek
MIMA vertrok in januari 2025 uit het gebouw in Molenbeek. JAM Sonor kiest nu bewust voor een andere logica dan een klassiek museum: hier moeten niet alleen dingen worden getoond, maar ook gemaakt.
Volta, dat Brusselse muzikanten ondersteunt, staat mee in voor de muzikale werking. Concerten worden gecombineerd met residenties, repetities en artistieke ontwikkeling. Het moet vooral een plek worden waar artiesten kunnen groeien vóór hun naam groot genoeg op een affiche staat om er een biermerk naast te zetten.
Het openingsweekend gaf meteen de richting aan, met concerten van onder meer Zonmai, Bobbi Watson, HYPERCONTENT!, TJE, Judy Vendredi en offcircuit, dj-sets van PSST Soundsystem en de tentoonstelling van Hamzaoui.
Niet bepaald de affiche van Rock Werchter. Dat is net de bedoeling.
De underground blijft niet eeuwig underground
Want de Brusselse hiphopscene die Hamzaoui jarenlang fotografeerde, is ondertussen allang geen afgesloten wereld meer. Rappers staan op grote festivals en de beeldtaal van de straat zit tegenwoordig evengoed in reclamecampagnes, modefotografie en musea.
Toch ontstaat interessante cultuur nog altijd vaak op plekken waar niemand precies weet wat iets uiteindelijk zal worden. Achteraf is het gemakkelijk om iemand een icoon te noemen. Vijf of tien jaar eerder stond diezelfde artiest misschien gewoon met drie vrienden tegen een Brusselse muur terwijl Hamzaoui toevallig haar camera bij had.
Geschiedenis ziet er zelden als geschiedenis uit wanneer ze bezig is.
En precies daarom past haar tentoonstelling zo goed bij JAM Sonor. Haar foto's tonen een generatie die ooit nog onderweg was. De nieuwe plek wil ruimte geven aan de generatie die nu onderweg is.
Het gebouw hoeft dus geen nieuw MIMA te worden. Brussel heeft misschien meer aan iets anders: een plaats waar kunstenaars nog onbekend mogen zijn zonder dat iemand na drie weken vraagt hoeveel volgers ze hebben.
Misschien hangt de volgende Zwangere Guy er nu gewoon aan de bar. Alleen weet voorlopig nog niemand wie hij is.
Praktisch: JAM Sonor zit in het voormalige MIMA aan de Henegouwenkaai in Molenbeek. De plek wordt uitgebaat door JAM Hotels in samenwerking met Volta en programmeert concerten, residenties, expo’s en luistersessies. De tentoonstelling van Yaqine Hamzaoui maakt deel uit van het openingsprogramma.
(Foto: Instagram)
