Het begint stilaan een trieste gewoonte te worden: ook dit jaar sneuvelen in Duitsland verschillende kerstmarkten. Niet omdat ze te wit, te hetero of te ouderwets zouden zijn, maar omdat het simpelweg te duur is geworden om ze te beveiligen tegen moslimterreur.
In Overath, een stadje van 27.000 inwoners in Noordrijn-Westfalen, blazen de organisatoren dit jaar de kerstmarkt af. Niet uit luiheid of gebrek aan glühwein, maar omdat de verplichte beveiligingsmaatregelen, van zware betonnen barrières tot extra bewakingsploegen, een fortuin kosten. De stad zelf wil niet bijspringen, en dus blijven de kraampjes dit jaar opgeborgen in de kelder.
Ook in Kerpen, een ander stadje in dezelfde regio, gaat het licht uit. De organisatie kreeg te horen dat het hele marktplein hermetisch moest worden afgesloten, maar mocht intussen geen euro steun verwachten. En dus geen geur van kaneel, geen warme wijn, geen verlichte dennenbomen, enkel een afgeslankte ‘Genussmarkt’ of gastronomsiche markt, op een kleiner terrein waar de hekken goedkoper zijn.
Van gezelligheid naar geopolitiek
Kerstmarkten waren ooit het toonbeeld van Duitse gezelligheid: muziek, rookworst, gepofte kastanjes, ambacht en liters warme wijn tegen de kou.
Vandaag zijn ze vooral een veiligheidsdossier geworden. Waar vroeger de kerstman rondliep, staan nu betonblokken en bewakers in fluovest. En dat zegt veel over hoe het Europa van vandaag eruitziet.
De terreurdreiging blijft immers een constante in het multiculturele Duitsland. Elke stad die iets organiseert waar veel volk samenkomt, krijgt automatisch een veiligheidsplan op tafel dat klinkt als de logistiek van een NAVO-top.
Niet bepaald de kerstgedachte waar we mee opgegroeid zijn.
De rekening van angst
De ironie wil dat de kerstmarkten verdwijnen, niet omdat mensen ze niet meer willen, maar omdat ze zich niet meer kunnen permitteren om ze veilig te houden.
In Overath, Kerpen en tal van andere steden klinken de organisatoren gelaten: “We willen wel, maar we kunnen niet.”
En wie de beelden van de Berlijnse kerstmarkt uit 2016 nog op het netvlies heeft, toen een terrorist met een vrachtwagen door de menigte reed, begrijpt waarom niemand risico’s durft nemen.
Een koude kerst
De discussie over islamisering en radicalisering laait intussen weer op, maar het resultaat blijft hetzelfde: kerstmarkten worden kleiner, soberder, of verdwijnen gewoon, omdat ze beveiligen tegen terroristen stervensduur wordt.
Duitsland heeft het warm water niet uitgevonden: enkel de glühwein. Maar zelfs die wordt moeilijk te serveren in een land waar elk kerstkraam tegenwoordig achter beton moet staan.
