Oorlogje spelen kost geld.
Rusland zou zijn economische cijfers stevig oppoetsen om te verbergen dat de oorlogseconomie stilaan begint te kraken. Dat zegt Thomas Nilsson, hoofd van de Zweedse militaire inlichtingendienst MUST, in een gesprek met The Financial Times. Ook Rusland-kenners zien steeds meer barsten. “Zelfs als je naar de officiële cijfers kijkt, is de situatie dramatisch”, zegt Jan Balliauw bij VRT NWS. “Dit kan niet eindeloos blijven duren.”
“Economie op doping”: eerst groei, nu de kater
Op papier leek Rusland de voorbije jaren nochtans sterk te presteren. In 2023 groeide de economie nog met ruim 4 procent, in 2024 zelfs bijna 5 procent. Maar volgens analisten was dat geen structurele gezondheid, wel een opgeblazen oorlogseconomie die zichzelf kunstmatig in leven hield.
Het geld kwam deels uit opgebouwde reserves, maar vooral uit massale overheidsuitgaven richting defensie, soldij en oorlogsmaterieel.
“Het land heeft gigantische bedragen in oorlogsproductie gepompt”, zegt Rusland-kenner Jan Balliauw. “Hoge lonen, premies voor soldaten, compensaties voor gesneuvelden… Dat geld circuleert wel in de economie, maar het is niet duurzaam.”
Zijn conclusie is scherp: “Eerst laat je je economie groeien met doping. Maar die doping is uitgewerkt. Nu zitten ze met gaten die ze niet meer kunnen dichten.”
Begrotingstekort dat sneller groeit dan verwacht
Volgens recente cijfers zou Rusland in de eerste drie maanden van dit jaar al een begrotingstekort van zo’n 50 miljard euro hebben opgebouwd. Dat bedrag was eigenlijk voorzien voor het hele jaar.
Met andere woorden: de financiële buffer smelt sneller weg dan gepland, terwijl de oorlog blijft duren.
“Ze gebruiken eigenlijk de welvaart van de toekomst om vandaag oorlog te voeren”, klinkt het.
Inflatie officieel onder controle… maar geloofwaardig?
De officiële inflatie in Rusland wordt geschat op 5,86 procent. Maar daar wordt met grote scepsis naar gekeken.
Volgens Thomas Nilsson ontbreekt onafhankelijke controle op de Russische statistieken. “Die cijfers worden waarschijnlijk deels aangepast om het Kremlin tevreden te houden.”
Zelfs de officiële data ogen zorgwekkend, en Poetin zelf zou recent nog boos hebben gereageerd op economische rapporten.
Binnenlandse druk neemt toe
Omdat Rusland nauwelijks nog toegang heeft tot internationale financiële markten, moet de staat steeds meer bij de eigen bevolking gaan halen.
Zo werd begin dit jaar de btw opgetrokken van 20 naar 22 procent. Ondernemers klagen intussen over stijgende lasten en toenemende druk.
Dat vertaalt zich ook in het dagelijkse leven: Russische consumenten kiezen vaker voor goedkopere producten in de supermarkt en laten merkproducten links liggen.
Olie als redmiddel? Niet echt
De hoop op extra inkomsten via olie- en gasprijzen biedt volgens experts geen structurele oplossing.
"Dat is tijdelijk en bovendien volatiel”, zegt Balliauw. “En zelfs hoge olieprijzen zouden het begrotingstekort niet volledig dekken.”
Bovendien zit er een gevaarlijke paradox in: als Rusland de prijzen te hard opdrijft, kan dat wereldwijd de economie ontregelen, met een zware recessie en uiteindelijk opnieuw lagere olieprijzen tot gevolg.
Blijven rollen
Volgens experten zit Rusland in een fase waarin de echte schade nog niet volledig zichtbaar is, maar wel al onvermijdelijk onderweg is.
“Rusland is als een goederentrein: je schakelt de locomotief uit, maar door zijn massa blijft hij nog even doorrollen. Alleen: uiteindelijk vertraagt hij en komt hij tot stilstand.”
De conclusie is weinig optimistisch voor het Kremlin: “Dit kan niet eindeloos blijven duren. De structurele schade zal zich pas op langere termijn echt laten voelen.”
(Foto: Shutterstock)
