Wil je minder brandstof verbruiken? Dan moet je volgens het Internationale Energieagentschap vooral één ding doen: minder doen. Minder rijden, minder snel rijden, minder vliegen… of nog beter: gewoon thuisblijven. Klinkt simpel, en op papier klopt het ook allemaal. Alleen voelt het in de praktijk toch een beetje alsof iemand die nooit in de file staat oplossingen zit te bedenken voor mensen die dat wel doen.
Laat ons beginnen met het meest logische voorstel, want dat zit er ook tussen. Wie tussen de 80 en 90 km/u rijdt, verbruikt het minst. Ga je sneller, dan duwt de luchtweerstand je verbruik omhoog. Ga je trager, dan ben je langer onderweg en blijft de motor langer draaien. Het is dus geen rocket science: ergens in het midden zit de sweet spot. Toevallig ongeveer de snelheid waarmee vrachtwagens al jaren het verkeer bepalen.
De conclusie van het IEA? Gewoon overal op de snelweg 90 km/u invoeren. Probleem opgelost.
In theorie misschien wel. In de praktijk betekent het vooral dat je nóg langer onderweg bent naar je werk, terwijl je al in een sliert auto’s hangt die nauwelijks vooruitgaat. Het soort maatregel dat er goed uitziet in een rapport, maar waar je op maandagochtend in de regen toch net iets minder enthousiast van wordt.
Maar het kan nog straffer. Want als trager rijden niet genoeg helpt, dan kan je natuurlijk ook gewoon… minder rijden. Of beter: helemaal niet meer, afhankelijk van je nummerplaat. Een van de voorstellen is namelijk een systeem waarbij je enkel op bepaalde dagen de weg op mag. Heb je pech met je nummer? Dan blijft je wagen gewoon op stal.
Efficiënt? Absoluut. De helft van de auto’s van de baan en je probleem is grotendeels opgelost. Alleen is het ook meteen het soort idee waarbij je je afvraagt hoe lang het duurt voor iemand het beu is om zich aan zijn nummerplaat te moeten aanpassen.
Het idee is trouwens niet eens nieuw. Tijdens de oliecrisis in de jaren zeventig werden autoloze zondagen ingevoerd. Hele snelwegen lagen er verlaten bij, mensen wandelden waar normaal files stonden en het voelde even alsof de wereld op pauze stond. Best charmant, achteraf bekeken.
Alleen leven we vandaag in een iets andere realiteit. Met elektrische auto’s, plug-in hybrides en mensen die hun wagen nodig hebben om überhaupt op hun werk te geraken. Dan wordt zo’n “iedereen blijft thuis”-maatregel plots een pak minder romantisch en een stuk complexer.
De rest van de voorstellen volgt eigenlijk dezelfde lijn. Werk van thuis uit waar mogelijk, neem vaker het openbaar vervoer, deel je auto, vlieg minder, pas je gedrag aan. Allemaal logisch, allemaal goed bedoeld. Maar samen geven ze vooral één boodschap: beweeg minder en verbruik minder.
En daar wringt het een beetje.
Want dit soort plannen vertrekken vaak vanuit een ideale wereld waarin iedereen flexibel is, alternatieven voorhanden zijn en mobiliteit geen probleem vormt. De realiteit is dat voor veel mensen de auto geen luxe is, maar een noodzaak. Niet iedereen kan thuiswerken, niet iedereen heeft een treinstation voor de deur en niet iedereen kan zijn leven zomaar aanpassen aan een theoretisch model.
Dat betekent niet dat er niets moet gebeuren. Integendeel. Maar misschien moeten oplossingen ook een beetje vertrekken vanuit hoe mensen écht leven, in plaats van hoe ze volgens een rapport zouden moeten leven.
Tot die tijd blijft het simpel: we rijden, we tanken, we zuchten aan de pomp… en we vragen ons af wie deze plannen eigenlijk zelf ooit al eens in de praktijk heeft getest.
