Waar voor ons geld, of geld voor de vriendjes?
Beslissen om busritten van kinderen in het bijzonder onderwijs te schrappen, blijkt net iets makkelijker dan een verlieslatende luchthaven van de goed boerende vrienden te sluiten.
Wanneer de overheid overal snoeit, burgers langer laat werken en op elke euro twee keer omdraait, is het nauwelijks te bevatten waarom een verlieslatende luchthaven die nauwelijks nog commerciële vluchten telt wél overeind blijft. De Vlaamse regering wringt zich in bochten om antwoorden te geven. Maar het gezond verstand hinkt achterop.
Nog een subsidie-infuus minder
Met het aangekondigde vertrek van TUI in 2027 verliest Antwerp Airport zijn laatste grote commerciële luchtvaartmaatschappij. Wat overblijft is een handvol privéjets, opleidingsvluchten en een luchthaven die al jaren alleen overeind blijft dankzij belastinggeld.
De cijfers zijn weinig flatterend. De luchthaven ontvangt jaarlijks ongeveer vijf miljoen euro Vlaamse subsidies en haalt daarnaast nog eens vijf miljoen euro eigen inkomsten binnen. Van dat laatste kwam ongeveer de helft van TUI. Met het vertrek van de reismaatschappij verdwijnt dus een essentieel deel van het toch al wankele businessmodel.
Dat maakt de vraag relevanter dan ooit: hoeveel belastinggeld moet een verlieslatende luchthaven nog opslorpen vooraleer iemand durft te besluiten dat het experiment is mislukt?
Besparen voor iedereen... behalve voor de eigen hobby's?
De timing is op zijn minst opvallend.
De federale regering vraagt burgers langer te werken voor hun pensioen. Er wordt bespaard op sociale uitgaven, openbare diensten en zowat alles wat geld kost. De boodschap luidt overal dezelfde: de middelen zijn op.
Behalve blijkbaar wanneer het over bepaalde prestigeprojecten gaat.
Het is een terugkerend patroon dat critici de N-VA verwijten. Er wordt met de botte bijl gehakt in uitgaven die gewone burgers rechtstreeks raken, maar zodra het over projecten gaat waar de partij politiek of lokaal sterk aan vasthoudt, blijken subsidies plots veel minder een probleem.
De oplossing lijkt eenvoudiger dan het debat
Voor tegenstanders is de conclusie eenvoudig.
Geen commerciële luchtvaartmaatschappijen meer. Een exploitant die er al jaren niet in slaagt nieuwe spelers aan te trekken. Miljoenen euro's subsidies voor een luchthaven die vooral privéjets bedient.
Waarom dan nog moeilijk doen?
Sluit de luchthaven, herontwikkel het terrein en stop met belastinggeld in een bodemloze put te gooien. Dat is de redenering van actiecomités, Groen en PVDA.
Natuurlijk ligt het verhaal genuanceerder. Ongeveer 1.300 jobs zijn rechtstreeks of onrechtstreeks verbonden aan de luchthaven. Bovendien wijzen luchtvaarteconomen erop dat regionale luchthavens in heel Europa overheidsgeld nodig hebben en dat de opkomst van elektrisch vliegen Deurne op termijn opnieuw kansen zou kunnen bieden.
Maar ook dat blijft voorlopig vooral een theoretisch toekomstscenario. Vandaag vertrekken de commerciële vluchten en blijven de facturen.
Een luchthaven voor wie precies?
Zelfs voorstanders erkennen dat Antwerp Airport zich wellicht zal moeten heruitvinden als luchthaven voor zakenluchtvaart en privéjets.
En daar wringt het schoentje.
Hoe verkoop je aan een verpleegkundige die langer moet werken, aan een gepensioneerde die koopkracht verliest of aan gezinnen die overal moeten besparen dat miljoenen euro's belastinggeld blijven vloeien naar een luchthaven waarvan vooral de meest kapitaalkrachtige gebruikers profiteren? Dat klinkt als een moeilijk verhaal.
De politieke moed ontbreekt
Bevoegd Vlaams minister Annick De Ridder blijft een overtuigd voorstander van de luchthaven en de Vlaamse regering wil de toekomst van de regionale luchthavens opnieuw bekijken.
Dat debat is noodzakelijk, klinkt het. Maar mogen we dan eerst de meest ongemakkelijke vraag op tafel leggen?
Als een verlieslatend overheidsproject nauwelijks nog commerciële activiteit heeft, jaar na jaar subsidies nodig heeft en zijn grootste klant ziet vertrekken... waarom blijft het dan bestaan?
Misschien is het antwoord ingewikkelder dan het lijkt.
Misschien ook niet.
Gelukkig is er de Ideale Wereld om ons in vogelvlucht een inkijk te geven.
(Fotomontage: Bert Van Den Broucke/Photo News)
