De rellen in Brussel tonen een nieuw fenomeen dat niet meer kan worden afgedaan als “enkele relschoppers”: extreem-links geweld groeit, wordt beter georganiseerd en vindt inspiratie bij een oude bekende – Bertrand Sassoye, ooit kopstuk van de CCC.
De vakbondsbetoging van dinsdag, eindigde in rook, vuur en vernieling. Steps brandden, het Hilton raakte beschadigd, en de Dienst Vreemdelingenzaken moest het ontgelden. Het had om looneisen en sociale rechtvaardigheid moeten draaien, maar het veranderde in een slagveld door een kleine maar vastberaden groep die de confrontatie met de staat zoekt. Politiediensten en veiligheidsanalisten trekken aan de alarmbel: radicaal-links geweld is terug van nooit helemaal weggeweest.
Een nieuw gezicht van oud geweld
In het epicentrum van die heropleving duikt een naam op die doet terugdenken aan de donkerste jaren van de jaren tachtig: Bertrand Sassoye, voormalig lid van de Cellules Communistes Combattantes (CCC). De man die in 1985 levenslang kreeg voor een reeks aanslagen – onder meer tegen het VBO – werkt vandaag in Sint-Gillis als barman in Brasserie Verschueren, een etablissement met een uitgesproken antikapitalistische sfeer.
Het mag dan wel een gezellig café lijken, voor de politie fungeert het als trefpunt van anarchisten, communisten en antifascisten. Sassoye, inmiddels 62, zou er door een jonge generatie activisten worden beschouwd als een soort mentor. “Hij vertelt, en zij luisteren”, klinkt het bij de politie.
De man die nooit afstand nam van zijn oude overtuigingen – “de gewapende strijd blijft noodzakelijk”, zei hij ooit – wordt door Staatsveiligheid al jaren gevolgd. Op zijn initiatief ontstonden groepen als Secours Rouge en Classe Contre Classe, beide gericht op “verzet tegen klassenrepressie”. Volgens veiligheidsdiensten verspreidt hij via die kanalen nog altijd teksten die aanzetten tot radicale actie.
Van slogan tot straatgevecht
De rellen van dinsdag pasten volgens experts in een duidelijk patroon van militarisering van radicaal-links activisme. Een kleine kern van militanten, gehuld in zwart, met helmen en oogbescherming, gebruikt betogingen als dekmantel voor geplande geweldsacties. Na hun interventies verdwijnen ze in de menigte, onherkenbaar en ongrijpbaar.
Volgens Kenneth Lasoen, verbonden aan het Kenniscentrum Security Intelligence, worden die acties “militair-tactisch voorbereid”. “Ze observeren het terrein, maken kaarten met camerastandpunten en bereiden zich voor alsof het om een operatie gaat.”
Die evolutie is geen lokaal verschijnsel. Het Coördinatieorgaan voor de Dreigingsanalyse (OCAD) waarschuwde eerder dit jaar al dat een deel van de klimaatbeweging dreigt af te glijden van activisme naar extremisme. De radicalisering binnen linkse milieus is systematisch, zichtbaar én groeiend.
Gaza als katalysator, niet als oorzaak
Volgens Lasoen is het conflict in Gaza de katalysator, niet de oorzaak. “De woede over dat conflict legitimeert voor sommigen geweld tegen wat ze zien als ‘de westerse kapitalistische orde’. Dat maakt hun ideologische strijd tastbaar.”
De parallellen met de jaren tachtig dringen zich op. Ook toen werd verzet tegen internationale politiek – NAVO, multinationals, ongelijkheid – het excuus voor aanslagen op Belgische bodem. De CCC liet toen een bom ontploffen nabij het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO). Nu, veertig jaar later, stond datzelfde VBO opnieuw op de radar van relschoppers.
Een beweging zonder leider, maar met richting
Het probleem - zo erkennen politie en inlichtingendiensten - is dat het radicaal-linkse netwerk amorf is: geen officiële leiders, geen duidelijke organisatiestructuur. Groeperingen als Antifa of Code Rood opereren losjes verbonden, vaak via sociale media. Op hun websites duiken handleidingen op om politiecontroles te ontwijken, juridische noodnummers en oproepen tot “actietraining”.
Bij Code Rood - dat zich profileert als klimaatbeweging - werd recent opgeroepen tot blokkades van bedrijven zoals ArcelorMittal en TotalEnergies – acties die volgens het OCAD “militair-tactisch” werden voorbereid. In Gent en Charleroi liep dat uit op vernielingen die mensenlevens in gevaar brachten.
Buitenlandse invloed en binnenlandse blindheid
Wat de zaak nog verontrustender maakt, is dat veiligheidsdiensten sporen van buitenlandse inmenging detecteren. Zowel Hamas als Rusland zouden pogingen ondernemen om radicaal-links te infiltreren en protesten in Europa aan te wakkeren. Chaos als geopolitiek wapen.
MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez oproept tot een verbod op Antifa. PVDA wijst dan weer met een beschuldigende vinger naar de regering: het “ware geweld”, zeggen zij, “is dat van de sociale afbraakpolitiek”. Die retoriek, die elk debat over geweld depolitiseert, maakt het speelveld voor radicale groepen alleen maar vruchtbaarder.
De erfenis van Sassoye
Of Bertrand Sassoye zelf rechtstreeks betrokken is bij de recente rellen, is niet zwart op wit duidelijk. Niemand hoorde hem oproepen tot geweld. Maar dat doet er misschien niet eens meer toe. Zijn ideologische erfenis leeft voort in een generatie die de straat als strijdtoneel ziet en de politie als vijand.
Het beeld is pijnlijk helder: het radicaal-linkse geweld in België is geen spook meer uit het verleden, maar opnieuw een realiteit. En het nestelt zich opnieuw, net als toen, in de Brusselse cafés van Sint-Gillis – waar de pinten koud zijn, de theorieën warm, en de woede almaar harder gist.
(Foto: Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
