Brussels Airlines riskeert turbulentie van de vakbonden.
De lucht was al zwaar boven Zaventem nog voor er één motor was opgestart. Drie ervaren stewardessen van Brussels Airlines – samen goed voor bijna tachtig jaar dienst – werden op staande voet ontslagen nadat ze weigerden te vliegen in een toestel waarin, volgens hen, sporen van bedwantsen waren aangetroffen. De directie spreekt van “insubordinatie” en “grote financiële schade”, de vakbonden van “een brutaal ontslag dat een fundamenteel veiligheidsprincipe met de voeten treedt.”
Een vals alarm, maar echte gevolgen
Vrijdag, Brussels Airport. De bemanning bereidt een vlucht voor naar Accra, de Ghanese hoofdstad, wanneer iemand aan boord melding maakt van mogelijke bedwantsen.
De melding wordt doorgespeeld aan de directie, die – conform procedure – een externe expert laat opdraven. Conclusie: geen enkel spoor van ongedierte. Vals alarm, zegt de luchtvaartmaatschappij. Maar aan boord is de sfeer intussen omgeslagen.
Het cabinepersoneel vraagt om het toestel grondig te laten ontsmetten, een ingreep die uren kan duren. De directie weigert. Waarop drie stewardessen zich unfit for duty verklaren – een officieel statuut binnen de luchtvaart waarmee personeel aangeeft niet in staat te zijn om veilig te werken, fysiek of mentaal. Een principe dat bedoeld is om ongelukken te vermijden, doch niet om ontslagen uit te lokken.
Van “unfit for duty” naar “out of duty”
De drie vrouwen – met 20, 27 en 30 jaar dienst – werden maandag ontboden bij de directie. Zonder veel omhaal kregen ze hun ontslagbrief gepresenteerd.
Volgens vakbondsbronnen was één van hen zo gechoqueerd door de beschuldiging van “insubordinatie” dat er medische bijstand nodig was.
Brussels Airlines bevestigt de ontslagen, maar houdt vast aan haar lezing: “Er zijn flagrante interne schendingen gebeurd die het bedrijf aanzienlijke schade hebben berokkend”, klinkt het bij woordvoerder Nico Cardone. “De procedures zijn gevolgd, en de expert stelde onomstotelijk vast dat er geen bedwantsen waren.”
De vlucht vertrok uiteindelijk met vertraging – en met drie vervangers aan boord.
Bedwantsen, angst en reputatie
Binnen Brussels Airlines heerst al langer onrust over hygiëne aan boord. Eerder zouden er effectief gevallen van bedwantsen zijn geweest, waarbij bemanningsleden de parasieten mee naar huis namen – met alle jeuk en uitslag van dien. Het incident van vrijdag riep die herinnering opnieuw op.
“Wie dat ooit meemaakte, weet dat het geen futiliteit is”, zegt een collega die anoniem wil blijven. “Je wilt niet dat die beestjes thuis in je bed kruipen.”
Vakbonden door de rooie
Zowel ABVV als ACV Puls reageren furieus. Ze zien in het ontslag een precedent dat het veiligheidsbeleid in de luchtvaart kan ondermijnen. “Het principe unfit for duty is er om de veiligheid van passagiers en personeel te garanderen,” zegt ABVV-secretaris Olivier Van Camp. “Wie zich in die situatie niet op zijn gemak voelt, moet zich zonder angst kunnen terugtrekken. Als dat bestraft wordt met ontslag, wie zal dat dan nog durven doen?”
De vakbonden spreken van een “intimiderende werksfeer” en plannen de komende dagen overleg met het personeel. “Acties zijn niet uitgesloten,” klinkt het. Brussels Airlines benadrukt voorlopig dat er geen officiële stakingsaanzegging is ingediend – maar de herfstvakantie staat voor de deur, en bij 1,2 miljoen reizigers begint het zweet al te parelen.
Een conflict dat dieper krabt
De melding van ongedierte, is beginnen etteren tot een symbolisch gevecht over vertrouwen, verantwoordelijkheid en menselijke waardigheid binnen de luchtvaart.
Drie vrouwen met tientallen jaren ervaring zijn plots persona non grata, en het bedrijf dat veiligheid predikt, lijkt dat begrip plots eng te interpreteren.
Of de bedwantsen nu echt waren of niet, is ondertussen onbelangrijk: het imago van Brussels Airlines heeft opnieuw een beet gekregen.
(Foto: Shutterstock)
