Terwijl Europese autobouwers zich het hoofd breken over fabrieken, ontslagen, CO2-normen en tegenvallende verkoopcijfers, heeft China een heel ander probleem: het land bouwt meer auto's dan het aan zijn eigen bevolking verkocht krijgt. De fabrieken draaien verder en de autoschepen vertrekken. De Europese auto-industrie krijgt er een hoofdpijndossier bij.
Jarenlang werd de Chinese automarkt beschouwd als het walhalla voor autoconstructeurs. Honderden miljoenen Chinezen kregen het financieel beter en wilden graag een auto voor de deur. Liefst eentje van een Duits premiummerk, want ook in China liet je de buren graag weten dat het je voor de wind ging. Inmiddels zijn de Chinezen zelf bijzonder bedreven geworden in het bouwen van auto's, alleen begint hun eigen bevolking het wat te laten afweten.
In oktober werden in China 1,64 miljoen nieuwe personenwagens verkocht, liefst 27,1 procent minder dan in dezelfde maand vorig jaar. Volgens de Chinese autofederatie CPCA daalt de verkoop inmiddels al twaalf maanden op rij. De vastgoedmarkt zit in het slop, de economie sputtert en de Chinezen houden de hand op de knip.
Alleen hebben de Chinese autofabrikanten niet al die peperdure fabrieken neergepoot om er op dinsdagnamiddag een potje badminton in te spelen.
Minder Chinezen kopen Chinees
De verkoopcijfers van enkele merken die inmiddels ook bij ons in de showrooms staan, spreken boekdelen. BYD verkocht in oktober in eigen land 15,4 procent minder auto's, maar zag zijn export meer dan verdubbelen tot bijna 165.000 exemplaren. Bij Chery, het moederbedrijf van onder meer Omoda en Jaecoo, zakte de binnenlandse verkoop zelfs met 35,3 procent. Tegelijkertijd werd het met bijna 197.000 uitgevoerde auto's de grootste auto-exporteur van China.
SAIC, de groep achter MG, verkocht in de eerste negen maanden van dit jaar al meer auto's buiten China dan in heel 2025. Meer dan 280.000 daarvan waren MG's met Europa als bestemming.
Zelfs de Amerikaanse autobouwer Tesla ontsnapt niet aan het fenomeen. In oktober vonden amper 8.817 Tesla's een Chinese koper, terwijl de fabriek in Shanghai ruim 59.000 exemplaren naar het buitenland uitvoerde.
China exporteerde in oktober in totaal 928.000 personenwagens, inclusief bouwpakketten die elders worden geassembleerd. Dat is 68,5 procent meer dan een jaar geleden. Inmiddels is ruim een derde van de verkoop van Chinese constructeurs bestemd voor het buitenland. Vorig jaar was dat nog geen vijfde.
Brussel heeft een plan. Peking heeft auto's
Voor de Europese auto-industrie komt die Chinese exportgolf op een bijzonder vervelend moment. Onze autobouwers hebben miljarden geïnvesteerd in elektrificatie, moeten hun gemiddelde CO2-uitstoot onder controle houden en tegelijkertijd auto's bouwen die de consument nog wil én kan betalen.
Uitgerekend in het segment waarin Europa zijn toekomst ziet, voert China de druk fors op. De Chinese export van elektrische en geëlektrificeerde auto's steeg in oktober met 144,7 procent, tot 582.000 exemplaren.
De Europese Unie probeert haar industrie ondertussen te beschermen met extra invoerheffingen op elektrische auto's uit China. Alleen bouwen de Chinezen ook uitstekende plug-inhybrides, gewone benzinewagens en inmiddels zelfs fabrieken buiten China. Wie denkt dat je de Chinese auto-industrie met een extra hoofdstuk in het Europese douanewetboek buiten de deur houdt, zou weleens bedrogen kunnen uitkomen.
Bovendien heeft Europa zelf jarenlang verkondigd dat de automobilist elektrisch moet gaan rijden. Als een Chinese fabrikant vervolgens een elektrische auto aanbiedt voor duizenden euro's minder dan zijn Europese concurrent, wordt het moeilijk om diezelfde automobilist uit te leggen waarom hij die vooral niet zou mogen kopen.
De consument is geen minister van Economie
Een van de grote problemen voor de Europese constructeurs is dat de gemiddelde autokoper zich bij de aankoop van een nieuwe wagen niet bezighoudt met geopolitiek, handelsbalansen of industriële strategieën. Die wil weten wat zijn auto kost, hoeveel garantie hij krijgt en of er voldoende plaats is voor de kinderen en de boodschappen.
Als de Chinezen door de terugvallende verkoop op hun thuismarkt nog meer reden hebben om in het buitenland met scherpe prijzen uit te pakken, kan dat voor Europese automobilisten zelfs goed nieuws zijn. Voor Europese fabrieksarbeiders ligt dat uiteraard iets anders.
Daar zit de ongemakkelijke spagaat waarin Europa zich bevindt. We willen betaalbare elektrische auto's, maar liefst geen goedkope Chinese exemplaren. We willen onze eigen auto-industrie beschermen, maar leggen haar tegelijk bijzonder ambitieuze doelstellingen op. En we willen dat de burger een nieuwe auto koopt, terwijl we hem langs alle kanten vertellen dat hij moet besparen.
Hoeveel auto's kan de wereld nog slikken?
Ook in China beseffen ze dat de bomen niet tot in de hemel groeien. Cui Dongshu, topman van de Chinese autofederatie CPCA, verwacht dat de export volgend jaar nog met ongeveer 10 procent zal toenemen. Daarna wordt het moeilijker door de toenemende handelsbarrières. Vooral in het Midden-Oosten ziet hij nog groeimogelijkheden.
Maar zolang de Chinese fabrieken meer auto's kunnen bouwen dan de eigen bevolking wil kopen, zullen die constructeurs elders klanten zoeken. En hoe meer merken daarbij in elkaars vaarwater terechtkomen, hoe groter de kans op een prijzenoorlog.
Europa kan daar met invoerheffingen, subsidies en nieuwe regelgeving op reageren, maar uiteindelijk zal er ook gewoon een goede, betaalbare Europese auto tegenover moeten staan.
Want hoeveel vergaderingen de Europese Commissie ook organiseert, er is nog nooit iemand bij een autodealer binnengestapt om een pak regelgeving te kopen.