Van film en performance tot muziek en beeldende kunst: met WOEKER krijgt de queer underground van 13 tot 29 november een eigen podium in Antwerpen, Gent, Leuven, Hasselt en daarbuiten. Het nieuwe platform zet trans-, intersekse-, agender-, non-binaire en genderfluïde kunstenaars centraal en stelt tegelijk een interessante vraag: wie krijgt toegang tot de gevestigde cultuurhuizen, en wie organiseert dan maar zelf de ruimte om gehoord te worden?
Niet elke kunstenaar vindt vanzelf de weg naar een groot podium, een gerenommeerde galerie of een programmeur die bereid is risico’s te nemen. Voor kunstenaars die buiten de traditionele gendernormen vallen, kunnen daar nog extra drempels bijkomen. WOEKER wil daar iets tegenover zetten: een multidisciplinair artistiek en activistisch platform waarin trans-, intersekse-, agender-, non-binaire en genderfluïde makers zelf het vertrekpunt vormen.
Het initiatief van Genderspectrum en Antwerp Queer Arts Festival loopt van 13 tot en met 29 november en spreidt zich over Antwerpen, Gent, Leuven, Hasselt, Brugge en Brussel. Het programma omvat film, beeldende kunst, performance, muziek en andere artistieke vormen. De periode is bewust gekozen: WOEKER valt samen met Transgender Awareness Week en loopt door tot rond Transgender Day of Remembrance, de jaarlijkse herdenkingsdag voor slachtoffers van anti-transgeweld.
Een eigen circuit, geen wachtkamer
De naam WOEKER verwijst naar leven dat zich hardnekkig een weg baant, ook op plekken waar daar weinig ruimte voor lijkt te bestaan. Het beeld past bij gemeenschappen die eigen netwerken, ontmoetingsplekken en artistieke samenwerkingen uitbouwen wanneer de bestaande circuits niet vanzelfsprekend bereikbaar zijn.
Dat betekent niet dat queer kunstenaars buiten de reguliere kunstwereld willen blijven. Het gaat erom dat ze niet volledig afhankelijk hoeven te zijn van één curator, cultuurhuis of programmeur om hun werk te kunnen tonen. Een eigen platform biedt ruimte voor experiment en samenwerking, maar kan tegelijk een opstap zijn naar een veel breder publiek.
Van queer paaldansers tot transheksen
Een blik op het filmprogramma van De Cinema in Antwerpen maakt alvast duidelijk dat WOEKER het begrip ‘queer kunst’ behoorlijk breed invult. Op zondag 15 november staat er een kortfilmprogramma van 98 minuten op het programma, met vijf films over queer levens, lichamen en verlangens.
In 3XMINA van Nans Laborde-Jourdàa volgen we Mina tijdens drie nachten in Cannes, waar performance, verlangen en identiteit door elkaar lopen. The Jezebels van Thanasis Tsimpinis duikt dan weer in de queer paaldansgemeenschap van Brussel en laat zien hoe vriendschap en gekozen familie een houvast kunnen vormen.
Purebred vertelt over een trans man die na een zwangerschapstest terugkeert naar de flat van een geliefde, terwijl If I’m Here It Is van Mystery het over een compleet andere boeg gooit: in een toekomstig Rio bundelen trans- en queerheksen hun krachten tegen een gewelddadige orde. Who Is Your First Love? blikt ten slotte terug op een transvriendschap die in een Zwitsers dorp ontstaat uit kinderspel en eerste verliefdheden.
Het programma vermijdt daarmee één vast beeld van queer leven. Intimiteit, humor, verlangen, conflict en behoorlijk wat verbeelding mogen gewoon naast elkaar bestaan.
Ook de documentaire Brigitte’s Planet B maakt deel uit van het aanbod. De film van Santiago Posada portretteert de Colombiaanse transgender ecoloog Brigitte Baptiste, die met haar onderzoek en haar kijk op natuur, gezin en samenleving gevestigde ideeën ter discussie stelt. De vertoning vindt plaats op zaterdag 14 november in De Cinema in Antwerpen.
En wat gebeurt er daarna?
WOEKER wil meer zijn dan een reeks voorstellingen onder één label. Het brengt kunstenaars uit verschillende disciplines samen en creëert ontmoetingen tussen publiek, makers en organisaties. Zo’n netwerk kan ook na het festival blijven bestaan en nieuw werk een eerste publiek geven.
Daarmee blijft wel een interessante vraag overeind: wat gebeurt er wanneer de affiches eind november weer worden weggehaald? Kunnen kunstenaars die via zulke initiatieven zichtbaar worden vervolgens ook terecht bij grotere instellingen, festivals en opdrachtgevers, of blijft hun zichtbaarheid vooral beperkt tot evenementen die specifiek rond gender en identiteit worden georganiseerd?
Queer kunstenaars hoeven tenslotte niet uitsluitend te worden uitgenodigd voor programma’s over gender, identiteit of diversiteit. Hun werk kan net zo goed thuishoren op een filmfestival, in een theaterseizoen, museumcollectie of concertreeks zonder dat hun identiteit telkens de eerste toelichting vormt.
WOEKER zorgt ondertussen alvast zelf voor het podium. Wie wil ontdekken wat er buiten de meest voorspelbare culturele circuits wordt gemaakt, kan van 13 tot 29 november op verschillende plaatsen in Vlaanderen en Brussel gaan kijken.
Praktische informatie
- Wanneer: 13–29 november 2026.
- Waar: Antwerpen, Gent, Leuven, Hasselt, Brugge en Brussel.
- Organisatie: Genderspectrum en Antwerp Queer Arts Festival.
(Foto: YouTube)
