Vrijheid. Democratie. Persvrijheid. Het zijn begrippen die Washington graag exporteert naar de rest van de wereld. Tot een journalist op een receptie een vervelende vraag stelt. Dan blijkt de "land of the free" plots verrassend weinig gevoel voor vrije pers te hebben.
Er werd zondag uitbundig gevierd in het Brusselse Jubelpark. De Amerikaanse ambassade blies 250 kaarsjes uit voor de Verenigde Staten, met hamburgers, muziek, sterren en speeches over vrijheid, democratie en de Amerikaanse waarden.
Alle ingrediënten voor een patriotisch pr-feestje waren aanwezig.
Op eentje na.
Een kritische journalist.
Vervelende vragen? Dan liever de politie
Journalisten Samuel Dempsey en Julius Fintelmann van The European Correspondent deden wat journalisten horen te doen: verslag uitbrengen én vragen stellen.
Hun doelwit was de Amerikaanse ambassadeur Bill White.
Geen onschuldige smalltalk over de barbecue of de kwaliteit van de hotdogs, maar vragen over een opmerkelijke beschuldiging die enkele dagen eerder opdook. Volgens Dempsey zou White een Amerikaans-Belgische burger hebben bedreigd nadat die de Amerikaanse countrygroep Zac Brown Band had opgeroepen om niet op het ambassadefeest op te treden.
Een ongemakkelijke vraag dus.
Maar in plaats van een ongemakkelijk antwoord volgde iets anders.
Twintig minuten later werden de twee journalisten omsingeld door een groep agenten in burger en uit het evenement verwijderd.
Persvrijheid... tot ze lastig wordt
Volgens de journalisten duurde de ondervraging een kwartier. Uiteindelijk beseften de agenten dat ze wel degelijk met journalisten te maken hadden en niet met ordeverstoorders.
Ze werden dan ook niet gearresteerd.
De ambassadeur zelf had intussen al zijn oordeel klaar.
"Losers."
Dat was blijkbaar de meest diplomatieke reactie die de officiële vertegenwoordiger van de Verenigde Staten in België kon bedenken.
De ironie druipt ervan af
Het beeld is bijna te mooi om satire te zijn.
Op een feest waar de Verenigde Staten zichzelf vieren als bakermat van vrijheid en democratie worden journalisten verwijderd nadat ze kritische vragen stellen aan de Amerikaanse ambassadeur.
Je zou denken dat dit scenario zich afspeelt in Moskou, Minsk of Pyongyang.
Maar nee.
Gewoon in het Brusselse Jubelpark.
Journalistenbond trekt aan de alarmbel
De Vlaamse Vereniging van Journalisten laat het incident niet passeren.
Volgens voorzitter Charlotte Michils deden de twee verslaggevers exact waarvoor journalisten bestaan: zich kenbaar maken, vragen stellen en machthebbers controleren.
Dat ze vervolgens door de politie werden verwijderd in plaats van een antwoord te krijgen, noemt de VVJ bijzonder problematisch.
De organisatie vraagt nu uitleg aan de bevoegde Belgische overheden.
Want één principe zou boven elke diplomatieke gevoeligheid moeten staan: in België is de pers vrij.
Of dat nu slecht uitkomt voor een burgemeester, een minister... of een Amerikaanse ambassadeur.
Make America Great Again. Maar liefst zonder kritische vragen.
Bill White kwam naar Brussel om de Amerikaanse democratie te vieren.
Alleen leek hij onderweg één fundamenteel onderdeel daarvan vergeten.
Persvrijheid betekent niet dat journalisten alleen welkom zijn zolang ze applaudisseren.
Ze mogen ook lastige vragen stellen.
Zelfs op een tuinfeest.
Zelfs aan een ambassadeur.
En zelfs wanneer dat het zorgvuldig geregisseerde pr-plaatje verstoort.
Misschien was dat uiteindelijk nog de meest pijnlijke vaststelling van de hele avond.
Niet dat twee journalisten even buiten werden gezet.
Wel dat de vertegenwoordiger van het land dat zich al decennialang presenteert als het mondiale baken van vrijheid, zich liet kennen door precies datgene te doen wat autoritaire regimes zo graag doen: de boodschapper verwijderen wanneer de boodschap niet bevalt.
(Foto: YouTube)
