Diplomatiek pragmatisme of politieke koorddans?
De relatie tussen België en de Verenigde Staten leek de laatste maanden - met dank aan Bill White - een diplomatiek deurenkomedie. Amerikaanse beschuldigingen van antisemitisme, Belgische ministers die spraken van laster en een ambassadeur die in de Wetstraat ondertussen de bijnaam “Baby Trump” kreeg: het zorgde voor spanningen die diplomaten omschrijven als ‘ongezien’.
Maar daar was zondag in Waregem, tijdens Memorial Day, nog weinig van te merken.
Premier Bart De Wever en de omstreden Amerikaanse ambassadeur Bill White strooiden op de herdenkingsplechtigheid met complimentjes en honingzoete woorden over de trans-Atlantische vriendschap. Meer nog: De Wever bevestigde meteen dat hij op 28 juni aanwezig zal zijn op het peperdure Amerikaanse prestige-evenement in het Brusselse Jubelpark, ter gelegenheid van 250 jaar Amerikaanse onafhankelijkheid.
Van diplomatieke crisis naar warme woorden
Wie de voorbije maanden had gemist, zou bijna denken dat België en de VS diplomatische wittebroodsweken beleefden.
Bill White gooide zondag royaal met lof richting België en premier De Wever. Volgens de ambassadeur had hij nog gesproken met Donald Trump en Melania Trump, die expliciet hun “dankbaarheid en appreciatie” wilden overbrengen aan de Belgische premier.
“Wij houden van jullie. We zijn vrienden voor altijd,” verklaarde White zonder verpinken.
Opmerkelijk, want dezelfde White beschuldigde België de afgelopen maanden herhaaldelijk van antisemitisme. Aanleiding was het gerechtelijk onderzoek naar rituele besnijdenissen, nota bene na klachten vanuit de Joodse gemeenschap zelf. Nadat twee rituele besnijders begin mei effectief werden doorverwezen naar de correctionele rechtbank, herhaalde White zijn zware aantijgingen nogmaals publiekelijk.
Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot noemde die uitspraken ronduit lasterlijk en had de ambassadeur eerder al op het matje geroepen. In diplomatieke kringen werd de botsing omschreven als een politieke aardbeving.
De Wever sust: “Discussies horen bij bondgenoten”
Toch probeerde De Wever zondag vooral de temperatuur te laten zakken. Volgens de premier zijn meningsverschillen tussen bondgenoten perfect normaal.
“Ons bondgenootschap bestaat al meer dan een eeuw. Onder vrienden zijn er soms discussies. Dat betekent niet dat je geen bondgenoten meer bent,” zei hij.
Toen White beweerde dat hij en De Wever het “over alles eens zijn”, corrigeerde de premier hem wel fijntjes.
“Alles is misschien wat overdreven. Maar hoe kun je honderd jaar bondgenoten zijn zonder af en toe een discussie te hebben?”
Met die boodschap probeert De Wever duidelijk een evenwichtsoefening te maken: enerzijds afstand houden van de provocerende stijl van White, anderzijds vermijden dat de relatie met Washington verder ontspoort. Laten we ook niet vergeten dat big spender Theo francken een partijgenoot/vriend van De wever is.
Feest van 4 miljoen euro verdeelt Brussel
De diplomatieke charmeoffensieven kaderen ook in een veelbesproken evenement dat op 28 juni plaatsvindt in het Brusselse Jubelpark. Daar organiseert de Amerikaanse ambassade een gigantisch feest voor de 250ste verjaardag van de Amerikaanse onafhankelijkheid.
Volgens verschillende bronnen zou het prijskaartje oplopen tot zowat 4 miljoen euro.
White zelf omschreef het evenement eerder al als “het grootste, beste, meest ongelooflijke, buitengewone, fenomenale en fantastische” Amerikaanse feest ooit georganiseerd in België. Een uitspraak die perfect past binnen de bombastische Trump-retoriek waarmee de ambassadeur steeds vaker wordt geassocieerd.
Niet iedereen kijkt echter reikhalzend uit naar het spektakel.
De controverse rond Donald Trump, de spanningen tussen Europa en Washington en Whites provocerende stijl maken het evenement bijzonder gevoelig. Vooral binnen diplomatieke en politieke kringen leeft de vraag of Belgische toppolitici zich niet te gretig laten meeslepen in een Amerikaanse propagandashow.
Geen F-35-show, koning blijft wellicht weg
Dat het evenement politiek gevoelig ligt, blijkt ook uit wat er niét komt.
Een luchtshow met F-35-gevechtsvliegtuigen — nochtans een expliciete wens van White — werd uiteindelijk afgevoerd. Volgens goed ingelichte bronnen zal ook koning Filip niet aanwezig zijn op het evenement in het Jubelpark.
Kritiek groeit: “MAGA-show in hart van Europa”
Het Amerikaanse prestigeproject zorgt intussen ook online voor stevige kritiek. Op sociale media en Reddit spreken critici openlijk over een “MAGA-show” in het hart van Europa en verwijten sommigen De Wever zich te gewillig op te stellen tegenover Washington.
Dat sentiment leeft niet alleen bij klassieke anti-Amerikaanse stemmen. Ook binnen politieke en diplomatieke kringen groeit de vraag waarom België zo ver meegaat in de bombastische communicatiestijl van White, terwijl dezelfde ambassadeur Belgische instellingen publiekelijk onder vuur neemt.
Voor De Wever blijft de boodschap nochtans duidelijk: de trans-Atlantische relatie is te belangrijk om te laten ontsporen.
(Foto: P-magazine)
