Openlijke clash: Frank zet Bill publiek te kijk.
Frank Vandenbroucke heeft zondag op VTM NIEUWS de diplomatieke handschoenen recht in het gezicht van de Amerikaanse ambassadeur Bill White gegooid. De minister van Volksgezondheid (Vooruit) liet weinig ruimte voor nuance: White “zou gewoon zijn mond moeten houden”.
Een uitspraak die je normaal verwacht van een caféruzie na drie trappisten, niet van een vicepremier. Maar de socialistische minister was duidelijk not amused nadat de Amerikaanse ambassadeur zich had gemengd in een bijzonder gevoelig Belgisch dossier. Als je het oevr een ander hebt, moet je niet over jezelf hebben, toch?
Amerikaanse ambassadeur lijkt beter geïnformeerd dan de regering
De aanleiding was een opmerkelijke passage van Bill White in het VRT-programma De Afspraak. Daar verklaarde de ambassadeur dat er gewerkt wordt aan een juridisch kader waardoor mohels — joodse besnijders — hun activiteiten in België zouden kunnen voortzetten, ondanks het feit dat twee van hen binnenkort voor de correctionele rechtbank verschijnen.
Met andere woorden: terwijl justitie nog onderzoekt of bepaalde religieuze praktijken strafbaar zijn, leek de Amerikaanse ambassadeur al te weten hoe de zaak politiek zal worden opgelost.
Dat schoot Vandenbroucke in het verkeerde keelgat.
“Meneer White weet blijkbaar weer meer dan u en ik, want ik weet van niets,” sneerde de minister. “Die man verkondigt zomaar van alles. Ik denk dat we beter niet meer naar hem luisteren.”
Daar voegde hij nog aan toe dat België een rechtsstaat is en dat rechters onafhankelijk hun werk moeten kunnen doen. Toegegeven: Frank heeft overschot van gelijk. Maar een subtiele diplomatieke boodschap was het niet.
Wanneer Washington zich gedraagt alsof België een filiaal is
Dat een Amerikaanse ambassadeur openlijk druk zet op een juridisch en politiek gevoelig dossier, doet bij heel wat waarnemers de wenkbrauwen fronsen.
White gedroeg zich in De Afspraak minder als een diplomaat en meer als een regiomanager die het lokale filiaal even komt vertellen hoe de zaken zullen lopen en trapte daarmee Vandenbroucke in het kruis, die het beu is dat buitenlandse vertegenwoordigers zich gedragen alsof België een provincie van de Verenigde Staten is. Dat White eerder Conner Rousseau schoffeerde door hem de toegang tot de VS te onzeggen, speelt natuurlijk ook mee.
Tegelijk vraagtekens bij miljarden voor defensie
Maar de minister spaarde ook zijn eigen regering niet.
Terwijl de federale coalitie zich opmaakt om tegen 2029 nog eens 7 miljard euro extra te vinden om de NAVO-norm te halen, waarschuwt Vandenbroucke dat de Belgische begroting dat tempo mogelijk niet aankan.
Volgens hem is het logisch (?) dat België meer investeert in defensie, maar de vraag is of dat op dit moment wel financieel verantwoord is.
“Of we zo snel zoveel extra geld moeten uitgeven, daar stel ik toch vragen bij.”
Dat is politieke taal voor: we zitten al tot aan onze nek in het rood en nu wil men nog miljarden extra uitgeven aan tanks, fregatten en gevechtsvliegtuigen.
Sociale zekerheid versus NAVO-factuur
Vandenbroucke zegt niet dat defensie onbelangrijk is. Maar als minister van Volksgezondheid ziet hij elke dag hoe de factuur van de gezondheidszorg, pensioenen en langdurige ziekte blijft oplopen.
In zijn ogen kan België niet blindelings de NAVO-kassa spijzen zonder eerst te kijken of er thuis nog geld in de lade ligt.
De boodschap is duidelijk: een land kan zich niet tegelijk gedragen als militair modelleerling van Washington én als sociale welvaartsstaat zonder dat iemand de rekening betaalt.
Mutualiteiten moeten zichzelf heruitvinden
Alsof dat nog niet volstond, deelde Vandenbroucke ook een stevige tik uit aan de mutualiteiten.
Maandag buigt het parlement zich over hun rol bij de begeleiding van langdurig zieken, en de minister maakte duidelijk dat hij de huidige aanpak onvoldoende vindt.
“Mutualiteiten zullen zichzelf moeten heruitvinden.”
Dat klinkt beleefd, maar betekent in politieke mensentaal dat het geduld van de minister op is.
Frank in topvorm
Op één televisieoptreden heeft Vandenbroucke dus:
de Amerikaanse ambassadeur publiek de mond gesnoerd;
de miljardenplannen voor defensie in vraag gesteld;
en de mutualiteiten gewaarschuwd dat het menens wordt.
Niet slecht voor een zondagmiddag.
Of Bill White zich iets aantrekt van de uithaal? Wat den jij? Maar dat Vandenbroucke geen zin heeft om zich de les te laten spellen door Washington, dat is sinds zondag glashelder.
(Foto: X/VRT/VTM)
