Balanceren op de slappe koord tussen buitenlandse brandhaarden en binnenlandse putten.
De Arizona-regering heeft haar eerste grote crisis — de verdeeldheid over Gaza — net verteerd, maar de ademruimte is beperkt. Voor premier Bart De Wever dient zich nu een nieuwe uitdaging aan die minstens even zwaar weegt: de begroting voor 2026. Daarbovenop komen de onvermijdelijke ethische dossiers, die opnieuw de cohesie van de coalitie op de proef zullen stellen.
Begrotingsklim zonder zuurstof
Om het Belgische tekort terug te brengen van 6,2 naar 4,5 procent van het bbp, mikt de regering op een saneringsronde van 12 miljard euro. Dat bedrag komt bovenop de 20 miljard euro die al in de formatie werd ingeschreven. De defensiefactuur, intussen structureel verhoogd om de NAVO-norm te halen, drukt nog harder op het budget.
De eerste oplossingen liggen in eenmalige ingrepen: belastingen op Russische tegoeden, een superdividend van Belfius, en de geplande gedeeltelijke verkoop van de staatsbank. Maar zelfs binnen de meerderheid heerst verdeeldheid: MR wil eerst een fusie met Ethias bekijken, terwijl N-VA vooral snelheid wil maken. De kans dat deze lappendeken van opbrengsten volstaat, lijkt bijzonder klein.
Sociale hervormingen als hindernissen
Parallel loopt het spoor van de sociaal-economische hervormingen. Het nieuwe pensioenstelsel wacht nog op analyses van het Planbureau en adviezen van de sociale partners. Intussen bereiden de vakbonden al wel een nieuwe protestgolf voor. De aanpassingen die nog moeten volgen, dreigen het proces te vertragen en te verzwakken.
De hervormingstrein die vaart moest maken, is een stilvallende boemeltrein, geworden die op elk perron opnieuw tot stilstand komt. Het parlement wacht bovendien een amendementenslag die het compromis verder kan uithollen.
Ethische breuklijnen in zicht
Nog voor de begrotingsdiscussie in alle hevigheid losbarst, komen de ethische dossiers terug op tafel. Abortus, euthanasie, draagmoederschap en de rechten van donorkinderen zijn thema’s die de tegenstellingen binnen Arizona opnieuw scherp zichtbaar maken. CD&V balanceert op de wip tussen partij-identiteit en regeringsdiscipline, terwijl MR-leider Bouchez al aangaf dat hij geen kans wil missen om politieke revanche te nemen.
De controverse rond Gaza heeft de scheurtjes in de coalitie blootgelegd. De ethische debatten beloven die barsten verder open te trekken. De episode met CD&V-voorzitter Sammy Mahdi en de manier waarop hij het vuur rond het Midden-Oosten opstookte, blijft doorwerken in de onderlinge verhoudingen.
Fragiele balans
De Arizona-regering staat voor een dubbelslag die de stabiliteit van de coalitie opnieuw zal testen. Enerzijds is er de budgettaire berg die met lapmiddelen en eenmalige ingrepen nooit duurzaam beklommen kan worden. Anderzijds staan ethische dossiers in de coulissen te wachten, klaar om de breuklijnen van de meerderheid opnieuw te verdiepen.
Wat volgt, is een strategische stresstest voor De Wever en zijn ploeg: kan Arizona de schijn van stabiliteit bewaren terwijl de fundamenten wankelen? Of bevestigt dit parcours dat eerst doen en daarna nadenken de rode draad blijft in dit beleid?
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
