Politieke partijen pompen op de valreep laatste miljoenen in Facebook.
Vanaf vandaag, 1 oktober, verbiedt Meta in de Europese Unie alle politieke, electorale en maatschappelijke advertenties. Officieel is de maatregel een reactie op de almaar strenger wordende transparantie- en regelgeving vanuit Brussel. Voor politieke partijen betekent het vooral dat hun belangrijkste marketingkanaal drooggelegd wordt. Jarenlang liepen Vlaamse partijen immers voorop in de Europese ranglijsten van advertentiebudgetten. In verkiezingsjaar 2024 ging het in ons land om een record van meer dan 15 miljoen euro.
Vlaams Belang spendeert het meest
Met bijna 220.000 euro spendeerde Vlaams Belang in september vier keer meer dan in dezelfde maand vorig jaar. De partij zette in op boodschappen rond migratie, criminaliteit en kritiek op de federale premier. Ook N-VA haalde stevig uit met ruim 35.000 euro, vijf keer meer dan een jaar geleden. Vooruit investeerde 48.000 euro, PVDA 33.100 euro. Groen (11.700), CD&V (5.700) en Open VLD (2.426) gaven minder uit, maar ook daar lag de teller hoger dan vorig jaar.
Die bedragen zijn echter een onderschatting, want naast de partijpagina’s lopen er gesponsorde campagnes via de profielen van partijvoorzitters en kopstukken. Tom Van Grieken, Bart De Wever en Melissa Depraetere gebruiken hun persoonlijke bereik om advertenties te verspreiden, net zoals talloze lokale afdelingen dat doen.
Transparantie dreigt te verdwijnen
De beslissing van Meta een breuklijn in politieke communicatie. Tot negentig procent van het online bereik werd gehaald via betaalde advertenties. Dat valt nu grotendeels weg. Partijen zullen zich noodgedwongen richten op organisch bereik, alternatieve platformen en het inschakelen van influencers.
Maar daarmee dreigt tegelijk transparantie verloren te gaan. De advertentielibraries van Meta boden de voorbije jaren een inkijk in budgetten en boodschappen. Met de overstap naar informele kanalen verdwijnt die openheid opnieuw. Kritische geesten waarschuwen voor sluipende censuur.
Strategische omschakeling
Voor Vlaams Belang kan het verbod paradoxaal genoeg ook kansen bieden. De partij bouwde de voorbije jaren een groot organisch publiek op: de Facebookpagina van Tom Van Grieken heeft een veelvoud aan volgers vergeleken met traditionele partijen als CD&V. Dat bereik kan, ook zonder betaalde advertenties, politieke impact opleveren.
Andere partijen staan voor een grotere uitdaging. Zonder betaalde zichtbaarheid wordt het moeilijker om doelgericht kiezers aan te spreken. Het gebruik van externe profielen, niet expliciet gelinkt aan partijen, lijkt een waarschijnlijk achterpoortje.
Vlaams Belang hekelt de ban
Officieel minimaliseert Vlaams Belang de impact. Volgens partijwoordvoerster Karen Van der Sype ging het om geplande campagnes en niet om een “laatste sprint voor de ban”. Toch laat de partij niet na om de beslissing van Meta scherp te bekritiseren. “Onze kiezers worden opnieuw gemuilkorfd. Onze mening mag blijkbaar niet getoond worden.” Het zou zomaar eens kunnen dat ze daar een punt hebben.
(Foto: scrteenshot Facebook Vlaams Belang)
