Arizona schuift door: pensioenen verteerd, btw wordt het echte slagveld.
De federale regering-Arizona gaat een nerveuze lente tegemoet. Nu de discussie over de pensioenhervorming voorlopig onder controle lijkt, verschuift de politieke druk naar waar het altijd pijn doet: belastingen. En meer bepaald de btw.
Voor de partijvoorzitters — van Bart De Wever en Georges-Louis Bouchez tot Conner Rousseau en Sammy Mahdi — beloven de weken richting Pasen allesbehalve rustig te worden.
Pensioendossier: technisch probleem, geen politieke bom
Het advies van de Raad van State over de pensioenhervorming was kritisch maar niet fataal vinden de vrolijke vrienden van N-VA.. Juristen vragen vooral betere motivering en meer onderbouwing van onder meer de pensioenmalus en de berekeningsregels. Ook mogelijke discriminatie van vrouwen moet beter worden afgedekt.
Voor minister Jan Jambon zijn dat oplosbare kwesties. Binnen de meerderheid leeft zowaar hetzelfde gevoel: het dossier kan vooruit mits bijsturing.
Zelfs kritische partners zoals cd&v focussen op detailcorrecties, zoals soepelere regels rond zogeheten “pechdagen”. Politiek vertaald: het pensioenhoofdstuk veroorzaakt geen regeringscrisis meer.
De echte discussie ligt elders.
Btw: de belasting die altijd terugkomt
De btw-hervorming dreigt het centrale conflict van de komende begrotingscontrole te worden.
Nadat eerdere plannen — zoals hogere btw op cultuur en take-away — wegens belachelijk prutswerk, juridisch strandden, zit de regering plots met een gat van ruim een half miljard euro. Dat geld moet worden gevonden, en snel.
Voor N-VA is de oplossing duidelijk: een grote structurele hervorming.
Het voorstel circuleert al jaren en komt nu opnieuw op tafel:
- één nultarief
- één verlaagd tarief van 9 procent
- een standaardtarief van 22 procent
Dat laatste betekent een verhoging van de huidige 21 procent, maar levert meteen miljarden op. Voor de Vlaams-nationalisten is dat cruciaal: zonder nieuwe inkomsten wordt het onmogelijk om zowel de begroting op koers te krijgen als lastenverlagingen door te voeren.
De boodschap van de premier is helder: wie de Europese begrotingsregels wil halen tegen 2029, zal nu moeten ingrijpen.
Liberalen en socialisten trekken rode lijnen
Voor de liberalen van MR blijft elke belastingverhoging een taboe.
Bouchez houdt vast aan zijn principe: eerst besparen, dan pas praten over inkomsten.
De socialisten van Vooruit tonen zich pragmatischer. Zij sluiten een hoger standaardtarief niet uit, maar trekken een duidelijke grens: basisproducten mogen niet duurder worden. Maar wat zijn dat, basisbehoeften? Stilte.
Daarmee verschuift de discussie van ideologie naar koopkracht.
En daar ligt het echte risico voor de regering.
De winkelkar als politieke graadmeter
De btw-hervorming is geen abstracte oefening. Ze raakt rechtstreeks aan prijzen, bouwkosten en dagelijkse uitgaven.
Zo pleit N-VA tegelijk voor een lagere btw op nieuwbouw, terwijl Vooruit die maatregel te duur noemt.
Volgens de socialisten zou zo’n ingreep meer dan 1,5 miljard euro kosten — geld dat de begroting simpelweg niet heeft.
De discussie gaat dus niet alleen over inkomsten, maar ook over wie de rekening betaalt:
de bouwsector, de consument of de staatsschuld.
Begrotingsrealiteit: cijfers zonder politieke romantiek
Rapporten van het Planbureau en het Rekenhof maken duidelijk hoe weinig speelruimte er nog is.
Zonder bijkomende maatregelen dreigt het Belgische tekort hoger uit te vallen dan voorzien. Bovendien staan meerdere inkomstenbronnen uit eerdere hervormingen onder vraagteken.
En dan zijn er nog de oplopende rentelasten, die tegen het einde van het decennium richting 18 miljard euro per jaar gaan. Dat bedrag alleen al maakt duidelijk dat de begrotingsdiscussie geen ideologisch spel meer is, maar een structureel probleem.
De echte vraag: dichten of hervormen?
De komende begrotingscontrole draait uiteindelijk om één fundamentele keuze:
beperkt de regering zich tot het vullen van gaten?
of grijpt ze de kans om het belastingsysteem structureel te hertekenen?
Politiek gezien ligt het antwoord al vast: iedereen wil hervormen, zolang het de eigen achterban niet raakt.
En precies daarom dreigt de btw opnieuw het dossier te worden waar de regering zich op stukbijt.
De pensioenen waren technisch ingewikkeld.
De btw is politiek explosief.
En in de Wetstraat weet iedereen: technische problemen lossen juristen op, maar fiscale keuzes kosten regeringen hun populariteit.
(Foto: Philip Reynaers/Foto Nieuws)
