In de Brusselse Noordwijk geldt voortaan een avondklok voor handelszaken: van 01.00 tot 06.00 uur moeten de deuren dicht. Daan Bauwens, directeur van Utsopi, de belangenorganisatie van sekswerkers, is niet te spreken over de maatregel. Sekswerkers worden bestraft voor geweld dat henzelf treft.
De Noordwijk in Brussel kampt al jaren met veiligheidsproblemen. De oprichting van een taskforce — bestaande uit de lokale politiezone, de gemeenten Schaarbeek en Sint-Joost-ten-Node, Safe.brussels en het parket — is een teken dat het probleem eindelijk politieke aandacht krijgt. Maar de manier waarop men reageert, stuit op felle kritiek.
Een maatregel die het verkeerde slachtoffer raakt
De aangekondigde avondklok verplicht handelszaken om te sluiten tussen één en zes uur 's nachts. Dat klinkt als een neutraal veiligheidsbeleid, maar Bauwens ziet dat anders. "De maatregel treft sekswerkers ongemeen hard. Die zien een deel van hun inkomsten in rook opgaan, zonder dat zij vooraf werden geraadpleegd of enige compensatie ontvangen", schrijft hij. "Het doet wrang aan."
Sekswerkers zijn zelf slachtoffer van het geweld in de wijk — maar worden nu behandeld als de oorzaak ervan.
Twee gemeenten, twee visies
De Noordwijk wordt doormidden gesneden door een gemeentegrens. Aan de ene kant ligt Sint-Joost-ten-Node, dat sekswerk beschouwt als criminogène — een activiteit die wapen-, drugs- en mensenhandel aantrekt. Die gemeente kocht prostitutiehuizen op en liet de gevels dichtmetselen. Op de hoek van de Linnéstraat en de Weidestraat staan die dichtgemetselde panden er jaren later nog steeds te verkommeren. Het geweld nam er niet om af.
Schaarbeek koos een andere weg: opeenvolgende burgemeesters gingen in dialoog met sekswerkers en hun organisaties. Het basisprincipe: zichtbaarheid en degelijke werkplekken maken sekswerkers veiliger.
Met de nieuwe avondklok lijkt de strategie van Sint-Joost nu de bovenhand te halen. Bauwens: "De verplichte sluiting doet weer verstaan dat sekswerk aan de oorzaak ligt van het geweld. Terwijl net sekswerkers zelf slachtoffer zijn."
Langverwachte oplossingen blijven uit
Wat de Noordwijk overkomt, is het gevolg van een opeenstapeling van onopgeloste problemen. De lang verwachte nabijheidspolitie in de wijk laat op zich wachten. De lokale politiezone kampt met capaciteitsproblemen na recente besparingen. En ondertussen rijzen er aan de rand van de wijk glanzende nieuwe torens met rooftopbars die uitkijken op de noodlijdende buurt.
Een heraanleg van de wijk maakt eveneens deel uit van het nieuwe veiligheidsplan. Bauwens stelt de cruciale vraag: "Gaat men voor radicale stadsvernieuwing die nieuwe, kapitaalkrachtigere bewoners zal aantrekken? Of wil men werken aan een wijk die haar diversiteit en bewoners mag behouden? En waar sekswerk een plek krijgt en veilig georganiseerd wordt naar het voorbeeld van Gent of Antwerpen?"
