Je zou denken dat een transportvlucht van het Belgische leger ongeveer even spannend is als een Ryanair-trip zonder handbagage. Instappen, vliegen, lossen, terug naar huis. Klaar. Alleen liep het dit weekend net iets anders voor een Belgische A400M, die na een missie in Haïti plots twee extra “souvenirs” bleek mee te hebben: kogelgaten.
Het toestel, een Airbus A400M Atlas van de 15de Wing Luchttransport, was op pad in opdracht van de Verenigde Naties. Aan boord: zo’n tachtig militairen uit Tsjaad, die naar Haïti werden overgebracht om de internationale aanwezigheid daar te versterken. Geen toeristische bestemming momenteel, om het zacht uit te drukken.
De vlucht zelf verliep volgens Defensie aanvankelijk perfect normaal. Vertrokken vanuit Santo Domingo, geland in Port-au-Prince, militairen afgezet — business as usual in militaire termen.
Alleen bleek achteraf dat “normaal” relatief is. Want na de landing en het vertrek werd vastgesteld dat het toestel geraakt was door kogels. Eén inslag in het staartvlak, één in een motor. Dat zijn niet meteen de plekken waar je graag gaten hebt, zeker niet wanneer je met een militair transportvliegtuig rondvliegt.
Wanneer er exact geschoten werd? Vermoedelijk vlak voor de landing in Port-au-Prince, een stad die momenteel allesbehalve stabiel is.
Dat Haïti geen rustige bestemming is, is ondertussen geen geheim meer. Het land zit al geruime tijd in een spiraal van geweld tussen gewapende bendes en veiligheidstroepen. Voeg daar internationale missies en buitenlandse militairen aan toe, en je krijgt een cocktail waar je als piloot liever niet te lang in blijft hangen.
Defensie had daar vooraf al rekening mee gehouden. De tijd op de grond werd bewust tot een minimum beperkt. Afzetten, vertrekken, wegwezen.
Alleen: zelfs dat bleek dus geen garantie.
Wat dit verhaal ergens nog het meest indrukwekkend maakt, is wat er niét gebeurde.
Geen paniek. Geen noodlanding. Geen gewonden.
De bemanning merkte tijdens de vlucht geen abnormale parameters op en kon het toestel gewoon opnieuw laten opstijgen en veilig terugbrengen naar Santo Domingo in de Dominicaanse Republiek. Pas nadien werd duidelijk dat er effectief geschoten was.
Dat is het soort moment waarop je beseft dat militaire piloten toch net iets meer gewend zijn dan de gemiddelde bestuurder op de Brusselse ring.
Na de vaststelling van de schade werd een tweede geplande vlucht richting Haïti meteen geannuleerd. Logisch: als er geschoten wordt op je vliegtuig, ga je niet nog eens vragen of ze misschien deze keer willen mikken op de andere kant.
Het toestel kreeg ter plaatse de nodige tijdelijke herstellingen en keerde vervolgens veilig terug naar België, meer bepaald naar Melsbroek.
Missie volbracht… zij het met een extra verhaal voor aan de toog.
Opvallend detail: de A400M was eigenlijk bezig aan een bredere inzet in de Verenigde Staten, waar het deelnam aan militaire oefeningen. Denk: parachutes droppen, materiaal uitladen, dat soort dingen.
Allemaal netjes volgens het boekje. Tot je plots in een echte situatie belandt waar iemand beslist dat jouw vliegtuig een doelwit is.
