Macht boven debat: De Maegd versus Bouchez.
Het incident rond MR-parlementslid Michel De Maegd lijkt op het eerste gezicht een zoveelste interne partijtuchtzaak. Maar wie tussen de lijnen leest, ziet er meer in dan een conflict tussen een voorzitter en een eigenzinnig parlementslid. Het gaat over macht, over de grenzen van intern partijbeheer en vooral over een trend die steeds duidelijker wordt: leiders die menen dat zij, en zij alleen, de waarheid en de koers mogen bepalen.
Een harde uitspraak die meer onthult
De feiten zijn banaal en tegelijk onthullend. De Maegd had zijn deelname toegezegd aan een debatprogramma op RTBF over de erkenning van Palestina. Op het laatste moment floot voorzitter Georges-Louis Bouchez hem terug. Officiële motivatie: De Maegd zou “de partijlijn niet vertegenwoordigen”. Voor het parlementslid zelf is dit niets minder dan een “verontrustende autocratische ontsporing”. Een harde uitspraak, maar niet zonder grond. Een volksvertegenwoordiger die in naam van de regering de parlementaire lijn verdedigt, mag plots het publieke forum niet meer betreden.
Kwinkslag verbergt erosie van democratie
Bouchez reageerde laconiek en deed de kritiek af als gezeur van “goedbetaalde functionarissen”. Maar achter die kwinkslag schuilt een diepere erosie. Een partijvoorzitter die beslist wie mag spreken en wie niet, schuift zichzelf boven het debat en dus boven de democratische cultuur die een partij hoort te dragen.
Concentratie van macht: trend in het politieke landschap
En daar wringt het schoentje breder dan bij de MR. We leven in een tijd waarin voorzitters, ministers en presidenten zich steeds vaker gedragen alsof zij de absolute macht bezitten. Het parlement wordt omzeild, interne discussie wordt gesmoord en afwijkende stemmen worden als gevaarlijk of ongepast bestempeld. Eerst beslissen, dan pas uitleggen – als er al uitleg komt.
Een symptoom van een groter probleem
Het verhaal-De Maegd is daarmee een symptoom van een groter probleem. Van Washington tot Brussel, van partijhoofdkwartieren tot regeringskabinetten, zien we dezelfde reflex: de leider die zich boven het collectief plaatst, die solo slim speelt en de checks and balances wegwuift als hinderlijk. De democratie wordt daarbij gereduceerd tot een decorstuk, handig om legitimiteit te etaleren maar hinderlijk zodra het debat echt schuurt.
Noodkreet voor intern debat
Het is precies dat wat De Maegd benoemt wanneer hij pleit voor een terugkeer naar de waarden van intern debat. Het klinkt als een noodkreet, maar in wezen is het een waarschuwing. Want als partijvoorzitters zich blijven gedragen als kleine presidenten en presidenten als onaantastbare keizers, dan dreigt het parlement steeds meer een applausmachine te worden.
(Fotomontage: Facebook)
