Niet renoveren, staat gelijk aan niet betalen en dus besparen? Maar wat met het verkeer?
Tegen het einde van het jaar zal de Brusselse schuld oplopen tot zo’n 11,5 miljard euro. Onze hoofdstad zit in slechte papieren. Tijd voor studie dus. Wat dacht je van die versleten tunnels, als we die nu eens niet renoveren, dan besparen we. Dat is de redenering. Dat klinkt als een vrouw die terugkomt van het shoppen met haar handen vol tassen en tegen haar man roept dat ze ongelofelijk veel bespaard heeft omdat het solden waren.
Vijf tunnels
Nu goed, in Brussel ligt een bizar voorstel op tafel: vijf autotunnels sluiten tegen 2030. Volgens een recente studie uitgevoerd door Brussel Mobiliteit, in samenwerking met Stratec en Espaces Mobilités, zou dat niet alleen een besparing van bijna 100 miljoen euro opleveren, maar ook een beperkte impact hebben op de mobiliteit. Als dar geen straffe conclusie is. Het jaarlijkse Good Move-forum dient komende maandag als podium om deze plannen te presenteren.
Welke tunnels?
Vijf tunnels worden met de vinger gewezen: de Vleurgat- en Baljuwtunnels op de Louizalaan, de Boileau- en Georges Henri-tunnels op de middenring, en de Woluwetunnel op de Woluwelaan. Hun gezamenlijke sluiting zou dus een stevig financieel voordeel opleveren. De Baljuwtunnel alleen al zou 42,5 miljoen euro besparen. Voeg daar de Vleurgattunnel (5,1 miljoen), de Boileautunnel (4,1 miljoen), en de Woluwetunnel (15,8 miljoen) aan toe, en je komt aan een fors totaalbedrag dat ze niet gaan uitgeven. Alleen de sluiting van de Georges Henri-tunnel zou iets kosten, maar ook hier zijn de voordelen op lange termijn volgens de studie de investering waard. Dit komt dicht in de buurt bij de uitvinding van het warm water, niet?
Volgens de onderzoekers is het lijstje duidelijk: deze tunnels zijn duur, weinig essentieel voor de verkeersdoorstroming, en ze bieden vooral kansen om de openbare ruimte te hertekenen. Denk aan bredere trottoirs, fietspaden en groenzones die het straatbeeld aangenamer maken.
Waarom sluiten?
Brussel heeft al jaren een haat-liefdeverhouding met zijn tunnels. Ze bieden vlotte doorgang voor duizenden voertuigen, maar daar hangt een stevig prijskaartje aan. De renovatie van de Annie Cordy-tunnel in 2015 kostte alleen al 500 miljoen euro. Ondertussen staan andere tunnels, vaak gebouwd in de jaren ’60 en ’70, op instorten of kampen ze met dure onderhoudsproblemen.
De vijf tunnels die op de lijst staan, worden omschreven als “overbodig.” Ze zouden amper voor tijdswinst in het verkeer zorgen(?), maar nemen wel veel ruimte in beslag. Bovendien zijn ze een blok aan het been van plannen zoals het groene Good Move-programma, dat tegen 2030 inzet op minder autoverkeer en een leefbaardere stad.
“Voor tunnels die nauwelijks een meerwaarde bieden, is verder investeren onverantwoord,” klinkt het in de studie. “Met het geld dat bespaard wordt, kan Brussel elders in mobiliteit investeren.”
Louizalaan: naar een nieuwe stadsboulevard
De Baljuw- en Vleurgattunnels op de Louizalaan krijgen hun C4. De onderzoekers stellen voor om deze tunnels te vervangen door een stadsboulevard met vier rijstroken, voorzien van veilige fietspaden en bredere voetpaden.
De impact op het verkeer? Minimaal. Voor de bewoners en bezoekers van de buurt zou de ingreep echter een wereld van verschil maken: minder verkeer, minder lawaai en een aangenamer straatbeeld. Je kan je natuurlijk de vraag stellen waarom het sluiten van een tunnel minder verkeer oplevert. Je kan je ook de vraag stellen of verkeer dat niet door een tunnel rijdt, maar bovengronds rijdt minder verkeer, minder lawaai en een aangenamer straatbeeld oplevert.
De middenring onder het mes
Ook op de middenring komen twee tunnels in het vizier. De Boileautunnel wordt getypeerd als een dure en inefficiënte oplossing die nauwelijks tijdswinst oplevert. Eén verkeerslicht uitschakelen weegt niet op tegen de hoge kosten. De Georges Henri-tunnel heeft een complexere structuur omdat hij een onderliggende tramtunnel bevat, maar ook hier wordt voorgesteld om te sluiten en te investeren in alternatieven bovengronds.
Woluwetunnel: verleden tijd
De Woluwetunnel, ooit een paradepaardje van Brusselse infrastructuur, wordt in deze studie afgeschreven. Weg ermee. Met zijn hoge renovatiekosten en (alweer) lage toegevoegde waarde voor het verkeer is deze tunnel volgens de onderzoekers een financieel en praktisch risico. Een sluiting zou niet alleen miljoenen besparen, maar ook de mobiliteit in de buurt nauwelijks (?) verstoren.
En na 2030?
De studie kijkt verder dan het komende decennium. Na 2030 komen mogelijk nog meer tunnels op de schop. De Madoutunnel, Kunst-Wet-tunnel, Naamsepoorttunnel en Tervurentunnel worden genoemd als infrastructuur waarvan het nut op termijn herbekeken moet worden. Het advies is duidelijk: zolang het verkeer bovengronds vlot kan doorstromen en de onderhoudskosten blijven stijgen, zijn deze tunnels op termijn beter gesloten.
Dat klinkt als een tunnelvisie.
