Dan maar zonder Amerika: Europa kijkt oostwaarts.
The Donald zit alweer aan de tarievenknop en daar heeft de rest van wereld stilaan schoon genoeg van. Het is tijd om manieren te zoeken om het zonder Trump te doen. En daar worden de eerste stappen in gezet. De zelfverklaarde god in het Witte Huis zal het niet graag horen, maar Europa begint andere routes te kiezen. Dinsdag bezegelen de Europese Unie en India een handelsakkoord dat meteen de grootste vrijhandelszone ter wereld creëert. Goed voor bijna 2 miljard consumenten en zowat een kwart van het mondiale bbp. De boodschap is duidelijk: als de Verenigde Staten onder Donald Trump muren optrekken, dan zoeken Brussel en New Delhi elkaar op.
Dat politieke signaal werd maandag al zorgvuldig geregisseerd. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en EU-Raadsvoorzitter António Costa waren eregasten op de militaire parade in New Delhi, ter gelegenheid van de Indiase nationale feestdag. Diplomatie met veel ceremonieel, maar met een harde economische kern.
De ‘moeder van alle handelsdeals’
Volgens Von der Leyen gaat het om een akkoord dat alle andere vrijhandelsverdragen overstijgt. Europa en India verbinden zich niet alleen economisch, maar ook strategisch. Veiligheid, defensie en geopolitieke samenwerking maken expliciet deel uit van het pact. Dat is geen toeval: beide blokken willen hun afhankelijkheid van China verminderen en voelen zich door de Amerikaanse invoerheffingen in dezelfde hoek geduwd.
Voor Europa is India vandaag pas de negende handelspartner, goed voor 2,4 procent van de export. Maar die cijfers verbergen een duidelijke trend: de bilaterale handel groeide de voorbije tien jaar met meer dan 90 procent. De brexit versnelde die beweging, omdat India zijn traditionele toegangspoort via het VK verloor en rechtstreeks naar Brussel opschoof.
Auto’s als speerpunt
Een van de meest tastbare winnaars van het akkoord is de Europese autosector. India hanteert vandaag invoertarieven tot 110 procent op buitenlandse personenwagens. In het kader van het nieuwe akkoord zouden die voor Europese constructeurs dalen naar 40 procent, weliswaar binnen een jaarlijks quotum van ongeveer 200.000 voertuigen. Op langere termijn zou het tarief zelfs richting 10 procent gaan.
Dat opent perspectieven voor groepen als Volkswagen, BMW, Mercedes-Benz en Renault in ’s werelds derde grootste automarkt. India verkoopt vandaag zo’n 4,4 miljoen wagens per jaar en mikt tegen 2030 op 6 miljoen. Elektrische voertuigen blijven voorlopig buiten schot: de eerste vijf jaar worden die uitgesloten om Indiase spelers te beschermen.
Gesloten markten, wederzijds wantrouwen
Toch is het akkoord geen vrijgeleide. India staat bekend om zijn protectionistische handelsbeleid, met hoge invoertarieven en een kluwen aan niet-tarifaire barrières zoals zware kwaliteitscontroles. Europa op zijn beurt wordt in New Delhi gezien als kampioen regelgeving, met koolstofgrenstaksen, ontbossingswetgeving en steeds hogere invoerheffingen op staal.
Tijdens de onderhandelingen eiste India daarom meer toegang tot de Europese staalmarkt, die door Chinese overproductie steeds verder werd afgeschermd. Wat daar precies uit de bus komt, blijft voorlopig onduidelijk. Vast staat wel dat landbouw grotendeels buiten het akkoord blijft, om nieuwe boerenprotesten in Europa te vermijden. Kleine openingen zijn er wel: meer Indiase groenten en fruit richting Europa, meer Europese chocolade, kaas en bessen richting India.
Handel zonder Washington
De echte betekenis van het akkoord zit minder in de details dan in het geopolitieke kader. Zowel Europa als India kregen de voorbije jaren te maken met Amerikaanse invoerheffingen. Voor Indiase producten lopen die in de VS zelfs op tot 50 procent. In dat licht is dit handelsverdrag ook een statement: economische samenwerking hoeft niet langer rond Washington te draaien.
Bye bye Donald, zegt Brussel. Als Amerika zich terugplooit, dan schuift Europa zijn stoelen bij aan een andere tafel. Eén met 2 miljard consumenten, een groeiende middenklasse en een duidelijke ambitie: minder afhankelijk, meer zelfbewust. Of dat huwelijk op lange termijn standhoudt, we zien wel. Maar het is alvast gesloten – met handtekeningen, vlaggen en een duidelijke boodschap aan de overkant van de Atlantische Oceaan.
(Foto: AI-P-magazine/Grok)
