Hoe lang blijft/kan Amerika dat betalen?
Oorlogje spelen is duur. Dat is het altijd geweest. Maar moderne oorlogvoering – met drones, precisieraketten en luchtverdediging – kost astronomische bedragen. In het conflict met Iran loopt de Amerikaanse factuur volgens verschillende analyses op tot 750 miljoen tot 1 miljard dollar per dag.
Dat blijkt uit berekeningen van het Center for Strategic and International Studies (CSIS) en cijfers uit het Amerikaanse Congres. In amper enkele dagen tijd werd al voor ongeveer 3,7 miljard dollar aan militaire middelen ingezet. En dat bedrag stijgt elke dag.
De vraag die steeds luider klinkt in Washington is eenvoudig: hoe lang kan – en wil – de Verenigde Staten dat blijven betalen?
Moderne oorlog: raketten van miljoenen
De prijs van hedendaagse wapensystemen doet de kosten snel ontsporen. Eén enkele Amerikaanse Tomahawk-kruisraket kost bijvoorbeeld ongeveer 3 miljoen dollar.
Ook luchtverdediging is peperduur. Wanneer een Iraanse drone of raket wordt onderschept, gebeurt dat vaak met een Patriot-luchtafweerraket, waarvan de prijs kan oplopen tot 3 à 4 miljoen dollar per stuk.
Dat betekent dat het neutraliseren van relatief goedkope projectielen soms een veelvoud kost van de aanval zelf.
In de eerste honderd uur van de militaire operatie zou Washington al meer dan 2.000 precisiebommen en honderden luchtafweerraketten hebben ingezet. Reken maar uit!
Een enorme militaire operatie
Naast de munitie zijn er ook de operationele kosten. De Verenigde Staten hebben een omvangrijke strijdmacht in de regio ingezet.
Volgens beschikbare informatie omvat dat onder meer:
- meer dan 50.000 militairen
- ongeveer 200 gevechtsvliegtuigen
- meer dan een dozijn oorlogsschepen
Het verplaatsen, bevoorraden en operationeel houden van die militaire capaciteit kost dagelijks enorme bedragen. Gevechtsvliegtuigen moeten permanent vliegen, schepen moeten worden bemand en bevoorraad en logistieke lijnen moeten worden onderhouden.
Zelfs incidenten kunnen zwaar doorwegen op de rekening. Zo gingen bij een ongeluk drie Amerikaanse F-15-gevechtsvliegtuigen verloren. Met een prijs van ongeveer 80 miljoen euro per toestel betekent dat een verlies van bijna 250 miljoen euro aan materieel.
Totale kostprijs kan oplopen tot honderden miljarden
Economen proberen ondertussen een inschatting te maken van de totale financiële impact.
Volgens Kent Smetters van het Penn Wharton Budget Model kan het conflict, afhankelijk van de duur, uiteenlopende kosten hebben:
- bij een relatief korte oorlog: ongeveer 40 miljard dollar
- bij een langduriger conflict: 100 miljard dollar
- in een worstcasescenario: mogelijk tot 200 miljard dollar
Die cijfers houden enkel rekening met directe militaire kosten. Economische effecten – zoals stijgende olieprijzen, inflatie of verstoringen van internationale handel – zitten daar nog niet eens in.
Iran speelt het kostenverschil uit
De hoge kosten zijn niet toevallig een zwakke plek in de Amerikaanse strategie. Iran lijkt die economische asymmetrie bewust te benutten.
Teheran zet massaal goedkope drones en raketten in om druk te zetten op de luchtverdediging van de Verenigde Staten en hun bondgenoten.
Een voorbeeld is de Shahed-drone, waarvan de productieprijs wordt geschat op 20.000 tot 50.000 euro. Dat is een fractie van de prijs van een onderscheppingsraket die nodig is om zo’n drone uit de lucht te halen.
Het gevolg is een strategische paradox: een relatief goedkope aanval kan de tegenstander dwingen om extreem dure defensieve middelen te gebruiken.
Als Iran honderden drones tegelijk inzet, kan dat de verdedigingskosten voor de VS en hun bondgenoten snel laten oplopen tot miljoenen per aanval.
Voorraad luchtafweerraketten onder druk
Naast de kosten ontstaat nog een tweede probleem: beschikbaarheid.
De Verenigde Staten en hun partners in de regio vertrouwen vooral op Patriot-systemen om raketten en drones te onderscheppen. Maar die raketten worden wereldwijd ook ingezet in andere conflicten, bijvoorbeeld in Oekraïne.
Daardoor staan de voorraden onder druk.
Wapenproducent Lockheed Martin, die Patriot-raketten produceert, heeft aangekondigd de productie op te voeren. Toch waarschuwen defensie-experts dat langdurige conflicten de voorraden van zowel de VS als hun bondgenoten aanzienlijk kunnen uitputten.
Amerikaanse belastingbetaler betaalt de rekening
De financiële last van de oorlog wordt uiteindelijk gedragen door de Amerikaanse overheid. Dat betekent dat de kosten uiteindelijk terechtkomen bij de Amerikaanse belastingbetaler.
Een groot deel van de uitgaven valt namelijk buiten het reguliere defensiebudget en moet via extra noodfinanciering in het Congres worden goedgekeurd.
Tegelijk groeit de politieke discussie in de Verenigde Staten.
Meerdere opiniepeilingen tonen dat een meerderheid van de Amerikanen sceptisch staat tegenover de militaire campagne tegen Iran. In verschillende onderzoeken keurt ongeveer 55 tot 60 procent van de bevolking het conflict af.
In sommige peilingen ligt de steun zelfs rond 27 procent, wat betekent dat ongeveer drie op de vier Amerikanen tegen de operatie zijn.
Oorlog zonder duidelijke einddatum
De combinatie van hoge kosten, druk op militaire voorraden en dalende publieke steun maakt het conflict politiek gevoelig.
Zolang Iran raketten en drones blijft afvuren en Amerikaanse doelen in de regio actief blijven, blijft de militaire machine draaien – en blijft de rekening oplopen.
Voor Washington wordt de centrale vraag daardoor steeds dringender: hoe lang kan een oorlog van een miljard dollar per dag worden volgehouden?
(Foto: Shutterstock)
