Kijk eens mama, zonder handen!
Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder heeft groen licht gegeven voor het gebruik van Tesla’s met het Full Self-Driving-systeem (FSD) op de openbare weg in België. Dat betekent echter niet dat bestuurders voortaan achter het stuur een krant kunnen lezen of een dutje kunnen doen. De mens blijft voorlopig nog altijd de eindverantwoordelijke.
Zelf sturen, maar niet zonder toezicht
Het FSD-systeem van Tesla kan zelfstandig sturen, binnen de rijstrook blijven, automatisch van rijstrook wisselen en verschillende verkeerssituaties verwerken. De wagen neemt dus een groot deel van de rijtaak over, maar wettelijk én technisch moet de bestuurder voortdurend aandachtig blijven en op elk moment kunnen ingrijpen.
Met de Vlaamse goedkeuring mogen deze voertuigen nu op Belgische wegen rijden. De praktische testfase in Vlaanderen begon nog maar vorige maand, maar een langdurig eigen onderzoek bleek volgens de overheid niet noodzakelijk.
Nederlandse ervaring versnelt Belgische beslissing
De beslissing steunt in belangrijke mate op de uitgebreide testresultaten die eerder in Nederland werden verzameld. Daar kreeg dezelfde technologie al een vergunning na een intensieve evaluatie. De Vlaamse administratie kon gebruikmaken van de gegevens van de Nederlandse Rijksdienst voor Wegverkeer, waardoor enkel nog moest worden nagegaan hoe de software omgaat met de verschillen tussen de Belgische en Nederlandse verkeersregels en infrastructuur.
Die samenwerking maakte een verkorte testperiode mogelijk en versnelde de uiteindelijke goedkeuring.
98 procent autonoom is nog altijd geen 100 procent
Ondanks de commerciële benaming "Full Self-Driving" blijft het systeem verre van volledig autonoom. Volgens experts rijdt de technologie weliswaar bijna volledig zelfstandig van punt A naar punt B, maar menselijke tussenkomst kan nog steeds noodzakelijk zijn.
De wagen kan onder meer stoppen voor voetgangers, reageren aan zebrapaden en zelfstandig links of rechts afslaan. Toch kunnen complexe verkeerssituaties ervoor zorgen dat de bestuurder moet ingrijpen. Bovendien controleert het systeem voortdurend of de bestuurder aandachtig blijft. Wanneer die zijn ogen te lang van de weg haalt, schakelt de auto over naar een meer manuele modus en verwacht hij opnieuw actieve tussenkomst.
Belgische wegen vormen extra uitdaging
Autonome voertuigen werden oorspronkelijk ontwikkeld en uitgebreid getest op Amerikaanse wegen, waar de infrastructuur vaak overzichtelijker is dan in Europa. In België heb je na elke oprit alweer een afrit op de snelweg. En dan hebben we nog de Belgische kruispunten, chaotische voorrangsregelingen en dichtbebouwde stadscentra die een uitdaging zijn voor artificiële intelligentie.
Toch is er al een stevige Europese testbasis opgebouwd. Voor de Nederlandse goedkeuring werden ongeveer 13.000 testritten uitgevoerd, samen goed voor zo'n 1,6 miljoen kilometer op Europese wegen. Die gegevens moesten aantonen dat het systeem ook in een complexere verkeersomgeving voldoende betrouwbaar functioneert.
Veiligheidswinst of overschat vertrouwen?
Volgens minister De Ridder kan de technologie uiteindelijk bijdragen aan een hogere verkeersveiligheid. Het systeem hanteert een defensieve rijstijl en reageert in bepaalde situaties sneller en consistenter dan menselijke bestuurders.
Tegelijk blijft voorzichtigheid geboden. De technologie is niet foutloos en kan nog altijd vergissingen maken, vooral op ingewikkelde verkeerspunten met meerdere rijrichtingen of onduidelijke situaties. Maar net zoals menselijke bestuurders maakt ook een autonoom systeem vooral fouten in complexe omstandigheden.
De komst van deze Tesla’s betekent dan ook geen revolutie waarbij de bestuurder overbodig wordt, maar wel een volgende stap richting geautomatiseerd rijden. De toekomst staat voor de deur, alleen moet er voorlopig nog steeds iemand zijn handen dicht genoeg bij het stuur houden.
(Foto: Shutterstock)
