Minister Vanessa Matz (Les Engagés) wil dat de federale musea in Brussel een nieuwe rol krijgen bij extreme hitte: die van verkoelingsplekken voor iedereen. Ze legt het voorstel woensdag voor op een interfederale bijeenkomst over extreem weer.
Brussel heeft de voorbije weken geleden onder een felle hittegolf, en de federale overheid zoekt naar structurele oplossingen. Minister Vanessa Matz, bevoegd voor Wetenschapsbeleid, wil de koele ruimtes van de federale musea inzetten als toevluchtsoord bij extreme hitte. Haar voorstel is concreet: het museumnetwerk opnemen in de nationale adaptatiestrategie rond hittegolven.
Wanneer gaan de deuren open?
Telkens het KMI code geel, oranje of rood afkondigt voor hitte, moeten de atriums, fora en ontvangstruimtes van de betrokken musea worden aangeduid als verkoelingsplekken. "Bezoekers kunnen er tijdens de openingsuren van de instellingen verkoeling zoeken", klinkt het in haar mededeling. Dat is geen kleine ingreep: het gaat om enkele van de meest imposante gebouwen in het Brusselse stadscentrum, met hoge plafonds, dikke muren en verkoelende architectuur.
Gratis toegang voor wie het nodig heeft
Het voorstel gaat verder dan louter de deuren openzetten. Tijdens hittegolven wil Matz de gratis toegang tot de permanente collecties uitbreiden naar werkzoekenden en personen met recht op een verhoogde tegemoetkoming. In België gaat het om één op de vijf huishoudens die aanspraak kan maken op dat statuut.
Jongeren onder de 18 jaar, personen met een handicap en hun begeleider hebben al gratis toegang tot de federale musea. Zestigplussers genieten van een reductietarief. Het nieuwe voorstel vult die groepen aan met de meest kwetsbare gezinnen.
Welke musea?
Het plan omvat een reeks bekende instellingen:
- Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België in het Brusselse stadscentrum
- Koninklijke Bibliotheek van België (KBR) op de Kunstberg
- Musea voor Kunst en Geschiedenis: Jubelpark, Muziekinstrumentenmuseum en Hallepoort
- Africamuseum in Tervuren
Samen vormen ze een gespreid netwerk over de hoofdstad en de Vlaamse Rand, bereikbaar voor een breed publiek.
Aanleiding: de hittegolf van 2026
Het voorstel wordt gepresenteerd op de interfederale bijeenkomst over extreme weersomstandigheden van woensdag 1 juli, op initiatief van federaal minister van Klimaat Jean-Luc Crucke (Les Engagés). De rechtstreekse aanleiding is de hittegolf die België vorige week hard trof. Het is niet de eerste keer dat Brussel te kampen heeft met extreme hitte, maar het besef groeit dat bestaande infrastructuur slimmer ingezet kan worden.
Of het voorstel groen licht krijgt van de andere beleidsniveaus, wordt duidelijk na de vergadering van woensdag.
