Te water met de auto: wat doet het raam en wat kan jij doen?
Een voertuig dat onverwacht in het water belandt: het is een realistisch noodscenario op Vlaamse wegen, zeker langs kanalen, rivieren of grachten. Eén moment van onoplettendheid volstaat om een wagen in het water te doen belanden. Maar geraak je nog tijdig uit het voertuig? En belangrijker nog – werken de elektrische ruiten nog of ben je volledig afhankelijk van andere manier van ontsnappen?
Van manuele hendel naar elektronische besturing
In het verleden – tot in de jaren negentig – waren ramen doorgaans met de hand te openen via een eenvoudige draaislinger. Inmiddels zijn elektrische ruiten standaard, net als tal van andere elektronisch aangestuurde functies in moderne voertuigen. Hoewel dit comfort verhoogt, vormt het een extra risico. Zodra water contact maakt met elektronische componenten, bestaat de kans dat die het begeven.
Elektrische ramen blijven initieel vaak functioneren
Er is echter ook goed nieuws: bij de meeste recente voertuigen blijft het elektrische systeem kortstondig actief na onderdompeling. Koplampen blijven vaak nog enkele minuten branden, en ook de elektrische ruiten blijven in veel gevallen tijdelijk bedienbaar – op voorwaarde dat er snel wordt gehandeld. Wie meteen reageert, heeft doorgaans voldoende tijd om via het raam het voertuig te verlaten.
Drijvend voertuig biedt korte ontsnappingskans
Wagens die in het water terechtkomen, zakken meestal eerst met de voorzijde naar beneden. Vaak blijven ze enkele seconden tot minuten drijven, wat cruciaal is. Die drijffase biedt een beperkt tijdsvenster om de ramen te openen of alternatieve uitgangen te benutten. Wanneer het voertuig verder volloopt met water, wordt het moeilijker om via een portier naar buiten te raken. Toch zorgt de stijgende waterdruk binnenin uiteindelijk voor drukvereffening, en kan je een deur alsnog mogelijk kan maken. Dan moet je wel stalen zenuwen hebben, een goed zwemmer zijn.
Beperkte aandacht vanuit de autosector
Hoewel verdrinking in voertuigen jaarlijks slachtoffers eist, zijn autofabrikanten weinig bezig met dit specifieke risico. De meeste ontwerpen zijn afgestemd op globale markten, waar waterincidenten zeldzamer zijn dan in waterrijke regio’s zoals Vlaanderen en Nederland. Prototypes van ruiten die automatisch openen bij waterdetectie bestaan, maar zijn commercieel niet rendabel bevonden.
Een eenvoudige tool kan levens redden
De verantwoordelijkheid ligt voorlopig bij de bestuurder zelf. Een doeltreffend en eenvoudig hulpmiddel is de lifehammer – een klein hamertje dat ontworpen is om autoruiten in noodgevallen te breken. Het is essentieel om die binnen handbereik te bewaren, bijvoorbeeld aan de bestuurdersdeur of middenconsole, en niet in de koffer. Let wel: deze hamers zijn enkel effectief tegen gehard glas, zoals de achterruit en soms de zijruiten.
Gelaagd glas is moeilijk tot onmogelijk te breken
Alsmaar meer voertuigen zijn uitgerust met gelaagd glas aan de zijkanten. Dit glas bestaat uit meerdere lagen met een plastic film ertussen en is ontworpen voor veiligheid, geluidsisolatie en inbraakpreventie. In noodsituaties onder water wordt dat je grootste vijand: gelaagd glas breekt niet (makkelijk). Je kan dit type herkennen aan een voelbare dubbele laag of aan een markering op de ruit – ‘XI’ duidt op gelaagd glas, ‘A’ op akoestisch glas. In beide gevallen is een lifehammer doorgaans onvoldoende.
Conclusie: voorbereiding is cruciaal
In geval van een ongeval te water zijn enkele factoren bepalend voor je overlevingskansen: de staat van het elektrisch systeem, het soort glas in je voertuig, en jouw snelheid van handelen. Het is dan ook aangewezen om vooraf te controleren welk type ruiten je wagen heeft, en een geschikt breekhulpmiddel binnen handbereik te houden. Een kleine investering in voorbereiding kan in een noodsituatie het verschil maken tussen ontsnappen en verdrinken
(Foto: Shutterstock)
