Elk jaar op Hemelvaartsdag verandert Ramsel in het epicentrum van een uniek Belgisch volksvermaak. De Potjerkruiwagenrace brengt teams samen die met een zwaarbeladen kruiwagen door modder, hindernissen en wat 'de Hel' heet, moeten zien te geraken. Bij regen wordt die hel nog een pak helser.
Wie Ramsel zegt, zegt kruiwagens. Het deeldorp van Herselt heeft een traditie die teruggaat tot 1979, toen een groep vrienden besloot hun eigen versie van de legendarische Paris-Dakar rally te organiseren — maar dan met kruiwagens in plaats van racewagens. Wat als grap begon, is intussen uitgegroeid tot één van de meest originele volkssporten van de Kempen.
Hoe het werkt
Klokslag 15u vertrekken de teams. Ze duwen een verbouwde kruiwagen van 70 kilogram over een parcours van 4,5 kilometer, met onderweg maar liefst 13 proeven. Die proeven testen kracht, behendigheid en doorzettingsvermogen — want opgeven is geen optie als je dorpseer op het spel staat.
De zwaarste proef heeft een toepasselijke naam: *de Hel*. Het gaat om een modderstrook waar de deelnemers hun kruiwagen doorheen moeten zien te krijgen. Op een droge dag is dat al een helse opgave. Wanneer het regent — zoals vandaag het geval was — wordt die modder nog dieper en die Hel nog wat onverbiddelijker.
Niet alleen snelheid telt
De Potjerkruiwagenrace is meer dan pure snelheid. Er is namelijk ook een prijs voor de mooist versierde kruiwagen. Dat klinkt als een leuke bijzaak, maar creatief investeren loont dubbel: wie indruk maakt met zijn kruiwagen, verdient ook bonificatieseconden voor de race zelf. Esthetiek en atletiek gaan in Ramsel hand in hand.
De naam verklaard
Wie zich afvraagt waar 'Potjer' vandaan komt, krijgt een lesje lokale geschiedenis. Het woord is dialect voor *potaarde* of *steenbakkersklei* — een verwijzing naar het verleden van de streek. Ramsel stond ooit bekend om zijn kleiputten, en die erfenis leeft voort in de naam van de race.
Na meer dan vier decennia is de Potjerkruiwagenrace een vaste waarde in de regio. Teams bereiden hun kruiwagen maanden op voorhand voor, en het publiek stroomt toe om de strijd in de modder mee te beleven. Het bewijs dat de gekste tradities ook de meest geliefde kunnen zijn.
