De herdertjes liggen bij nachte en tellen hun schaapjes.
De federale regering zoekt wanhopig naar 10 miljard euro om het begrotingstekort te dichten. Wat een herfstakkoord had moeten worden, dreigt uit te draaien op een winterse rekensessie. De onderhandelende partijen zijn vastgelopen, de toon van het enfant terrible van de Belgische politiek – MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez - laat weinig ruimte voor compromis. Toch wil premier Bart De Wever (N-VA) koste wat kost vermijden dat zijn regering uit elkaar spat. In de coulissen groeit daarom het idee van een “kerstakkoord”: een begrotingsdeal met uitstel, maar zonder val.
Waarschuwend vingertje
Nog voor hij naar de Europese top vertrok, serveerde De Wever op sociale media een duidelijke waarschuwing. De premier herhaalde dat de begroting moet worden gesaneerd en dat hij niet van plan is te zwichten voor druk van buiten de Wetstraat 16. Een boodschap die tegelijk intern gericht was – naar zijn coalitiepartners – én extern, naar de vakbond en de kiezer: De Wever wil tonen dat hij ook als premier de harde lijn aanhoudt die hem groot maakte. Ten minste, dat is ‘zijn’ waarheid.
Et alors
Aan Franstalige kant kwam het signaal echter nauwelijks aan. MR-voorzitter Bouchez weigert nog altijd elke vorm van btw-verhoging en schermt met alternatieve maatregelen die volgens de andere partijen politiek dan weer onhaalbaar zijn. Zijn verzet lijkt eerder strategisch dan inhoudelijk: de MR positioneert zich als behoeder van de koopkracht, ten koste van de gezamenlijke begrotingsinspanning. “Wie denkt dat Bouchez snel zal plooien, vergist zich,” klinkt het bij een onderhandelaar. “Een afkoelingsperiode lijkt onvermijdelijk.”
De kerstpiste: uitstel als overlevingsstrategie
Binnen de regering klinkt daarom steeds luider het idee van een “kerstakkoord”. De begrotingsonderhandelingen zouden dan niet eind oktober, maar pas eind december afgerond worden. In de tussentijd zou de regering werken met voorlopige twaalfden — een systeem waarbij elke maand slechts een twaalfde van het vorige jaarbudget mag worden uitgegeven. De bekende truken van de Belgische foor. Het geeft ademruimte, maar verlamt tegelijk het beleid: geen nieuwe initiatieven, geen grote hervormingen. Een regering die ademt, maar nauwelijks beweegt.
Toch ziet De Wever in dat scenario een kans om zijn project te redden. Hij wil nu al beslissingen over een reeks structurele hervormingen: nachtarbeid, flexi-jobs en vooral de pensioenhervorming. Die wetteksten moeten dringend naar het parlement, want de geplande inwerkingtreding op 1 januari is nu al haast onmogelijk geworden. Uitstel dreigt het zwaarbevochten zomerakkoord te ondermijnen, iets wat de premier absoluut wil vermijden.
Bouchez: bondgenoot of breekijzer?
Officieel blijft Bouchez beweren dat hij “Bart steunt”, een houding die hem in de Kamer geregeld hoongelach oplevert. De MR-voorzitter poseert graag als De Wevers loyale partner, terwijl hij in de praktijk de grootste hindernis vormt voor een akkoord. Volgens ingewijden weet De Wever hoe hij Bouchez moet bespelen om hem enigszins in toom te houden, maar volledige controle heeft hij niet. Zijn charmeoffensieven – van gezamenlijke mediaperformances tot een opvallend bezoek aan de MR-familiedag in Walibi – leverden weinig duurzaam resultaat op.
Intussen groeit de frustratie bij andere coalitiepartners. Les Engagés-vicepremier Maxime Prévot verwijt Bouchez dat hij de realiteit ontkent. “Je kan niet aan de ene kant zeggen dat er miljarden gevonden moeten worden, en aan de andere kant elke ingreep weigeren,” liet hij eerder optekenen. Toch blijft de MR onwrikbaar, wat het vertrouwen aan tafel ondermijnt.
Tussen Dehaene en déjà vu
De vergelijking met Jean-Luc Dehaene duikt regelmatig op. In 1993 stapte hij naar de koning toen zijn begroting muurvast zat. Die symbolische stap leidde toen tot een doorbraak. Of De Wever dat scenario zou durven herhalen, is twijfelachtig. Het zou een publieke erkenning zijn van bestuurlijk falen — en precies dat wil hij vermijden.
Een kerstakkoord zou daarentegen toelaten om tijd te winnen zonder gezichtsverlies. De regering zou dan enkele maanden in overlevingsmodus gaan, met beperkte middelen maar zonder formele crisis. “Beter een regering op automatische piloot dan een val die alles verbrandt,” klinkt het achter de schermen.
Toch blijft de risicoanalyse hard: een half-comateuze regering in de aanloop naar de begroting van 2026, een economie die op kruissnelheid draait zonder stuur, en een premier die politiek zuurstof verliest naarmate de impasse aansleept.
De rek blijft beperkt
Binnen de meerderheid groeit het besef dat de huidige blokkering niet eindeloos kan duren. Een bron vat het samen: “We kunnen dit niet blijven rekken. Bouchez moet over zijn schaduw stappen, of we rijden de kerstperiode in met een begroting die niemand gelooft.”
Voorlopig houdt De Wever de kaarten tegen de borst. Officieel blijft het doel een begroting “die steek houdt”. Onofficieel lijkt hij al vrede te nemen met minder: geen herfstakkoord, maar een kerstakkoord – een politieke noodoplossing die vooral moet vermijden dat 2025 eindigt met een regeringsval in plaats van een begrotingscijfer.
(Foto: Didier Lebrun/Photo News)
