Christophe Dutilleux (55) verloor zijn zoon Michiel (22) én zijn ex-vrouw Miren (54) aan het geweld van haar nieuwe partner. In het VRT Canvas-programma 'En nu is ze dood.' doet hij zijn verhaal — over wat er voorafging, de nacht die alles veranderde, en zijn strijd voor een betere aanpak van intrafamiliaal geweld.
"Dit had voorkomen kunnen worden." Met die woorden opent Christophe Dutilleux het gesprek over de moord op zijn zoon Michiel en zijn ex-vrouw Miren. In de tweede aflevering van de reeks 'En nu is ze dood.' op VRT Canvas getuigt hij samen met Anne Callebaut (70), Mirens beste vriendin, over de ongezonde relatie, de angst die er woonde, en de fatale afloop.
De laatste woorden die Michiel tegen zijn vader sprak, blijven hangen: "Papa, als ik je zeg dat hij gevaarlijk is, geloof je me niet." Christophe: "Hij had gelijk."
Jaren van controle en isolement
Miren en Christophe gingen uit elkaar toen Michiel 6 jaar oud was. Ze hielden contact, hadden allebei een nieuw leven opgebouwd. Tot D. — de nieuwe partner van Miren — steeds meer vat kreeg op haar leven.
Anne Callebaut, haar beste vriendin, zag het van dichtbij. "Ze vertelde me over hun ruzies. Hoe hij haar nadien overlaadde met cadeaus — een boeket bloemen, een dure handtas, etentjes. Hij heeft er echt spijt van, zei ze dan." Maar dat patroon verslechterde. Na het overlijden van Mirens moeder begon D. haar te isoleren. Als ze Anne wilde bezoeken, moest dat in het geniep. "Ze zette haar fiets in de garage, zodat hij niet kon zien dat ze hier was."
De controle ging ver: D. luisterde Miren af via drie microfoons die in haar huis verstopt waren. Haar kleding bepaalde hij. Haren die een tintje te donker geverfd waren, leidden tot een uitbarsting. "Hij wilde dat ze ze meteen liet afbleken — op een zondag", aldus Anne.
De dag voor de moord
Op 10 november stond Michiel plots in de keuken bij zijn vader. Hij snikte het uit — voor het eerst vertelde hij alles. Over hoe D. hem jaar na jaar had afgebroken. Christophe belde Miren. Ze gaf hem meteen gelijk. Ze wou ook weg. De politie werd ingeschakeld, D. gearresteerd. Miren deed op het politiekantoor, voor het eerst in haar leven, haar volledige verhaal.
Die avond voelde ze zich veilig. "Ik ben zo gelukkig", appte ze aan Anne. D. zat in de cel.
Maar diezelfde avond belde de politie terug. D. werd vrijgelaten onder voorwaarden — hij mocht geen contact opnemen en moest de nacht elders doorbrengen. Miren barricadeerde haar huis. Ze wist wat er stond te gebeuren. Michiel zei het ook: "Hij gaat terugkomen."
Christophe: "Ik heb geen moment gedacht dat hij hun iets zou aandoen. Ik ben in mijn bed gekropen. Mijn zoon was in gevaar, en ik ben gaan slapen. Daar heb ik het zó lang moeilijk mee gehad."
11 november in Aalst
De volgende dag, 11 november, vierde Christophe Sint-Maarten met zijn gezin. Onderweg naar het basket kreeg hij telefoon van een vriend van Michiel: die deed de deur niet open. Christophe probeerde Michiel, Miren, D. Niemand nam op.
Aan het huis vond hij politielinten en blauwe lichten. Een agente nam hem apart. "Is het erg?" — "Het is het ergste."
D. was nergens te bekennen. Zijn auto werd later gevonden aan de Dender. Getuigen hadden een man in het water zien springen. Twee weken later werd zijn lichaam bovengehaald.
"Ze hebben een moordenaar van hem gemaakt"
Twee jaar later begrijpt Christophe wat er misging — niet om D. te verdedigen, maar om het systeem te doorgronden. "Stel je even in die man zijn plaats. Hij wordt met handboeien afgevoerd, in het zicht van de hele straat. Zo'n nieuws verspreidt zich in een dorp als een lopend vuurtje. Hij wordt de hele middag verhoord. Hij weet dat zijn vrouw bij hem weg wil. En in die staat laten ze hem 's avonds vrij. Het is donker, het is koud. Hij heeft alleen nog een zak met wat kleding."
"Eén ding weet ik wel", zegt Christophe. "Ze hebben een moordenaar van hem gemáákt. Niet bewust. Maar ze hebben het wel gedaan."
Zijn pleidooi: psycholoog bij elke vrijlating
Christophe wil structurele verandering. Bij elke arrestatie na intrafamiliaal geweld moet de verdachte — voor hij of zij de cel verlaat — een gesprek hebben met een psycholoog. "Een psycholoog kan inschatten of het veilig is om iemand te laten gaan. In ons land gaan alle inspanningen naar de slachtoffers, terecht. Maar er moet ook aandacht zijn voor de potentiële daders — net om te voorkomen dat ze het worden."
Hij heeft het plan al voorgelegd aan Justitie. Advocaten en magistraten staan er welwillend tegenover. "Reken het maar na. Nabestaanden van een moord mogen levenslang gratis bij een psycholoog. Ik doe dat, mijn vrouw, mijn dochters — elke twee weken. Hoeveel kost dat? Veel meer dan één gesprek met een potentiële dader."
"Ik blijf strijden. Tot ik op een dag naar boven kan kijken en zeggen: 'Michiel, jongen. Je bent niet voor niks gestorven.'"
