Tijl Nuyts liet een naakte molrat onder Brussel graven en wint er de Boon Literatuurprijs mee. Zijn debuutroman Grondwerk begon bij een zinkgat in zijn straat — en eindigde bij een prikkelende vraag: doen mensen het eigenlijk wel zo goed als soort?
Wie een naakte molrat ziet voor het eerst, denkt aan afschuw. Tijl Nuyts ook, tot hij er meer over las. "Hoe meer ik erover las, hoe meer ik dacht: dit is een superieure diersoort," zegt de Brusselse auteur. In zijn debuutroman Grondwerk stuurt hij zo'n molrat naar het Vaderlandsplein in Brussel, met een duidelijke maar mysterieuze opdracht: een basis uitgraven. Waarom precies, blijft lang onduidelijk — en net dat maakt de roman zo fascinerend.
De jury van de Boon Literatuurprijs was overtuigd. Zij prees het boek als "een originele ideeënroman die via een ongewoon perspectief blootlegt wat er misloopt in de mensenwereld en in de hoofdstad, en tegelijk een alternatief samenleven suggereert." Grondwerk wint de Boon Literatuurprijs 2026.
Een zinkgat als inspiratie
Het idee voor het boek ontstond toevallig. In Nuyts' eigen straat in Brussel zakte plots een stuk weg weg. "Dat zette mij aan het denken over wat er zich onder onze voeten afspeelt," vertelt hij. Die ondergrond werd in de roman een symbolische ruimte — een plek waar instabiliteit zichtbaar wordt, en waar problemen boven de grond een echo vinden.
Zijn molrat-verteller kijkt met andere ogen naar de wereld boven haar. Waar mensen worstelen met klimaat, ongelijkheid en conflict, leven molratten in collectieve zorg en harmonie. "Wij doen het als soort niet zo goed. De wereld staat in brand, en we hebben daar zelf een groot aandeel in," zegt Nuyts zonder omwegen.
Lezers die anders kijken
Dat zoveel lezers 280 pagina's lang meegaan met een molrat als hoofdpersonage, verrast Nuyts zelf. "Ik dacht: wie wil hier nu in meegaan?" Maar sindsdien krijgt hij berichten van mensen die anders naar hun omgeving kijken — naar verzakte voetpaden, trillende grond, gaten in de straat.
Voor hem is de Boon-prijs een aanmoediging om verder te gaan. "Het is oké om vreemde boeken te schrijven. Gewoon blijven graven en zien waar je uitkomt."
