Er zijn van die dagen waarop je denkt: "Ach, een typo, kan gebeuren." En dan zijn er dagen waarop Vlaanderens grootste krant koppen plaatst zoals: “Nog nooit klopten er zoveel mensen met autisten aan bij de overheid.”
Wij weten het niet, maar “aankloppen met autisten” klinkt als iets wat zelfs de gemiddelde sadist niet snel op z’n to-dolijstje zou zetten. Of het moet gaan om een nieuwe Olympische discipline.
Correct is natuurlijk: “mensen die aankloppen voor ondersteuning vanwege autisme.” Maar goed, HLN had blijkbaar even een off-day, en wie zijn wij om daar geen grapje van te maken?
Maar het onderwerp zelf verdient wél nuance, want de cijfers zijn allesbehalve om te lachen: nog nooit vroegen zoveel mensen in Vlaanderen hulp aan vanwege autisme.
De cijfers
Volgens De Tijd steeg het aantal Vlamingen dat geregistreerd is bij het VAPH (Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap) wegens autisme tot 17.143 mensen in 2024.
Dat is 21 procent van alle aanvragen, en maakt van autisme de op één na grootste hulpvraag, na fysieke handicaps. Vijf jaar geleden stond het nog op plaats vier.
Ook op federaal niveau barst de wachttijd uit z’n voegen: bijna 3.000 mensen vroegen in 2024 een inkomensvervangende tegemoetkoming aan wegens autisme. Tien jaar geleden waren dat er nog 740. Van de 3.000 aanvragen in 2024 werden er trouwens 941 afgewezen, dus zo eenvoudig is het allemaal niet.
Wat is hier aan de hand?
De stijging heeft veel mogelijke oorzaken. Er is meer bewustzijn, betere diagnostiek, en ook een systeem waarin je zonder officiële erkenning nauwelijks steun krijgt.
Meer mensen met autisme betekent niet plots een epidemie, wel een maatschappij waarin mensen eindelijk durven aankloppen. Hopelijk zonder iemand fysiek mee te nemen.
Daarnaast zit onze samenleving zelf steeds voller prikkels, keuzestress en lawaaiige onzin: niet meteen het ideale klimaat voor mensen met autisme om ‘gewoon mee te draaien’. De arbeidsmarkt is harder, het onderwijs complexer, de administratie kafkaënser dan ooit. En laat dat nu net de dingen zijn waar mensen met ASS op vastlopen.
En de ondersteuning?
Die laat nog steeds te wensen over. Er is structureel personeelstekort in de zorg, ellenlange wachttijden, en vaak een kluwen van aanvragen, attesten, heronderzoeken en verplichte kwetsbaarheid.
Wie eindelijk durft vragen om hulp, krijgt soms nog maanden of jaren het antwoord: “Ja, maar nog even wachten hé.”
