Netanyahu trakteerde Greta op charcuterie en propagandavideo’s.
Het begon als een symbolische zeiltocht richting Gaza met een lading meel, noten en idealisme, en eindigde in een bitter propagandagevecht tussen de Israëlische staat en de bekendste klimaatactiviste ter wereld. Greta Thunberg – die ooit de VN toesprak met een bibberende “How dare you” – kreeg deze week geen podium, maar een broodje ham en een lesje Israëlische oorlogscommunicatie.
Humanitaire missie of Instagramshow?
De Madleen - een zeilboot met elf activisten aan boord – vertrok vorige week vanuit Sicilië onder de vlag van de Freedom Flotilla Coalition. Doel: humanitaire hulp afleveren in Gaza. Reëel risico: de Israëlische blokkade, die Gaza al jaren hermetisch afsluit. Toch voer het bonte gezelschap – met Thunberg als blikvanger – de confrontatie tegemoet. In plaats van applaus of VN-speeches zorgen de Israëli voor een spectaculaire bestorming op volle zee. Israëlische drones spoten een onbekende witte stof over het dek, soldaten enterden de boot op 150 kilometer van de Gazastrook en alle communicatie werd abrupt onderbroken.
In de officiële Israëlische versie werd het allemaal met een glimlach verpakt. “Kijk, een soldate die water en broodjes geeft aan Greta!” Een keurig gekadreerde foto ging viraal. Maar Greta lachte groen. Niet alleen figuurlijk, maar ook letterlijk – want op haar vegetarische broodje bleek vlees te liggen. “Een vriendelijk gebaar”, volgens Tel Aviv. Oeps, hadden we dat geweten.
Van schoolstaking naar gijzeling op zee
Thunberg begon als een verlegen Zweeds meisje met een kartonnen bord voor het parlement. Haar activisme is een voltijdse baan geworden, inclusief handboeien, rechterlijke bevelen en sociale mediahaat. Maar deze was het net dat tikkeltje anders. De Israëlische overheid draaide de PR-kraan open en dwong de bemanning om naart een 45 minuten durende compilatie van de gruweldaden van Hamas op 7 oktober 2023 te kijken. Een video over terreur moest de rechtvaardiging vormen voor de kaping van een zeilboot met protheses en krukken aan boord.
“Een selfieboot vol influencers,” riep het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken. Tegelijk benadrukte het dat de lading hulpgoederen ‘veilig zal worden afgeleverd’ via eigen kanalen. Selectieve barmhartigheid dus – zolang er geen camera opstaat.
Zweedse regering houdt de (zeil)boot af
En wat zegt moeder Zweden? Niet veel. De Zweedse minister van Buitenlandse Zaken, Maria Malmer Stenergard, had geen boodschap aan Greta’s noodoproep. Integendeel, ze gaf de activisten een veeg uit de pan: “Wie negatief reisadvies negeert, draagt zelf de verantwoordelijkheid.” Thunbergs oproep aan haar volgers om massaal het consulaire noodnummer te bellen, leidde enkel tot frustratie bij andere Zweedse burgers in nood.
Maritiem recht: dunne grens tussen blokkade en piraterij
Volgens experts maritiemrecht is de actie van Israël juridisch bijzonder wankel. De Madleen voer in internationale wateren en onder Britse vlag. Zonder toestemming van het VK mag een schip alleen geënterd worden bij piraterij of slavenhandel – en daarvan was uiteraard geen sprake. Maar Israël speelt het handig: door te verwijzen naar ‘oorlogstijd’ en ‘begeleiding naar veilige haven’ probeert het elke juridische storm voor te blijven.
Een opgeknoopte pop en een Nobelprijs
Thunberg is intussen 22 en gestopt met groeien bij 1 meter 49. Ze werd genomineerd voor de Nobelprijs voor de Vrede, kreeg een Time-cover en een postzegel, maar werd net zo goed bedreigd en bespot. In Rome bengelde ooit een opgeknoopte pop met haar vlechten aan een brug. Nu bengelt ze figuurlijk tussen idealisme en realpolitik.
(fotomontage: X/Shutterstock)
