Landen zonder crashen.
Vakbonden en werkgevers hebben binnen de Nationale Arbeidsraad een nieuw akkoord bereikt over de zogeheten landingsbanen – het systeem dat werknemers toelaat om het wat rustiger aan te doen in de laatste jaren van hun loopbaan, zonder volledig uit het arbeidsproces te stappen. De regeling blijft bestaan vanaf 55 jaar, maar de voorwaarden worden strenger, vooral voor wie geen zwaar beroep uitoefent.
Zachte landing blijft mogelijk
Een landingsbaan laat werknemers toe om halftijds of vier vijfde te werken in de aanloop naar hun pensioen. Die gedeeltelijke werkvermindering wordt gecompenseerd met een uitkering, bedoeld als financiële buffer om langer aan de slag te blijven.
Het nieuwe akkoord bepaalt dat werknemers met minstens 35 jaar loopbaan ook de komende jaren vanaf 55 jaar in aanmerking blijven komen. Voor wie werkt in zware beroepen of in bedrijven in moeilijkheden, blijven de huidige soepelere regels gelden, waarbij al na 25 jaar loopbaan een landingsbaan kan worden opgenomen.
Hervorming tegen 2030
De regering had eerder beslist om de algemene voorwaarden voor landingsbanen te verstrengen. Vandaag kan men met uitkering instappen vanaf 60 jaar na een loopbaan van 25 jaar. Tegen 2030 wordt dat opgetrokken naar 35 jaar.
De nieuwe cao voert een mildere overgang in voor vrouwen, die door deeltijds werk vaak kortere loopbanen hebben: zij zullen tegen 2030 aan 30 jaar loopbaan voldoende hebben.
Daarnaast wordt het systeem toegankelijker voor werknemers in ploegenarbeid en mantelzorgers. De uitzonderingsregimes die landingsbanen toelieten vanaf 50 of 52 jaar verdwijnen definitief.
Einde van het conventioneel brugpensioen
Een belangrijk element van het akkoord is de afschaffing van het conventioneel SWT, beter bekend als het brugpensioen. Alleen de medische variant blijft bestaan. Dat was eerder al aangekondigd in het federale regeerakkoord, maar wordt nu concreet vastgelegd in de cao.
Evenwicht tussen werk en budget
Het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) spreekt van een “evenwichtig akkoord” dat zowel budgettaire discipline als de nood aan werkbaarheid respecteert. Volgens de werkgeversfederatie is de afschaffing van het brugpensioen een “historische stap” die de centrale rol van werk bevestigt.
Ook de vakbonden reageren positief. Het ACV benadrukt dat landingsbanen essentieel blijven om oudere werknemers aan boord te houden, zeker in een periode waarin veel vijftigplussers zorg opnemen voor ouders én kleinkinderen. Het ABVV en de ACLVB sluiten zich daarbij aan en wijzen op het belang van sociaal overleg: in economisch krappe tijden is volgens hen aangetoond dat samenwerking tussen werkgevers en werknemers nog altijd tot werkbare compromissen kan leiden.
Meer dan 55.000 actieve landingsbanen
Momenteel maken jaarlijks ongeveer 10.000 werknemers gebruik van het systeem. In totaal tellen de Belgische arbeidsstatistieken meer dan 55.000 actieve landingsbanen. Met het nieuwe akkoord blijft het principe behouden: wie op het einde van zijn loopbaan gas wil terugnemen, krijgt daar nog steeds ruimte voor — maar voortaan met meer nadruk op een lange loopbaan en een evenwichtige verdeling van lasten tussen werknemers en overheid.
(Foto: Shutterstock)
