N-VA fractieleider Axle Ronse ronselt zijn groot gelijk.
In de Wetstraat ruikt het naar strategie. Een week nadat RTL met veel tromgeroffel een reportage over fraude in de Rue de Dison de ether in slingerde, blijft het thema hardnekkig hangen. De timing is opvallend: net nu het dossier van de langdurige zieken muurvast zit in de federale begrotingsgesprekken.
En het toeval – als het toeval is – werkt mee. Even googelen naar literatuur en cultuur op YouTube, en zonder één spoor van politieke zoekgeschiedenis schuift het algoritme meteen de Deborsu-reportage naar voren. De langdurige zieke en de ruzie met de drone van het sociaal controleapparaat: twee pijnlijke symbolen van een narratief dat hoe dan ook moet kloppen, zelfs wanneer de puzzelstukjes eigenlijk nergens meer in elkaar passen.
Cijfers die moeten spreken
Officieel draaide het deze week om cijfers. In het parlement toonde Volksgezondheidsminister Frank Vandenbroucke (Vooruit) hoe het aantal langdurig zieken de komende jaren richting 656.000 dreigt te lopen. Dat kost miljarden. Dus komt er een plan dat zieken jaarlijks opnieuw laat keuren, bedrijven meer zal laten betalen en artsen verplicht tot ‘fit notes’ in plaats van klassieke ziektebriefjes.
Maar dat hele pakket zit in de koelkast zolang de regering-De Wever geen akkoord vindt over de meerjarenbegroting.
Intussen vist N-VA-fractieleider Axel Ronse andere cijfers op – cijfers die volgens hem aantonen dat ziekenfondsen te royaal zijn en dat het systeem zichzelf ondergraaft. De Hulpkas, een publiek orgaan, erkent minder mensen tot aan hun pensioen als invalide dan de ziekenfondsen.
Voor N-VA is dat het ultieme bewijs: mutualiteiten mogen de controle op arbeidsongeschiktheid niet langer beheren.
Het fonds dat niemand gebruikt
Ook het ‘Terug naar werk’-fonds is een makkelijk doelwit. Bedrijven pompten al 13,7 miljoen euro in het systeem, maar amper 47 langdurig zieken gebruikten een premie voor loopbaanbegeleiding. Veel geld, weinig resultaat – een uitnodiging om het debat op te poken.
N-VA schuift meteen een eigen alternatief naar voren: ‘terug naar werk’-jobs, waarbij langdurig zieken kunnen bijklussen met behoud van hun uitkering. CD&V wil dan weer dat ook mensen die drie of zes maanden ziek zijn toegang krijgen tot de vouchers.
De discussie is complex, maar Ronse houdt het simpel: “het systeem werkt niet, dus moet het anders.”
Strategie in plaats van toeval
Het valt vooral op hoe gretig N-VA het thema vastklampt om de Franstalige liberalen van MR onder druk te zetten. MR blijft dwarsliggen in het debat over een btw-verhoging, cruciaal voor het invullen van de federale begroting.
En dus volgt de tegenaanval: zonder hervormingen, zo luidt het bij N-VA, blijft het misbruik groeien. De reportage van Deborsu is daarbij geen ongelegen cadeau: ze zet het beeld van de ‘profiterende werkloze’ en de ‘slapende zieke’ opnieuw op scherp. Dat er porfiteurs zijn? Ja. Of ze dat allemaal zijn, en of dat beeld klopt, is voor N-VA een minder dringende vraag. Belangrijker is dat de tegenaanval werkt.
In deze fase van de Wetstraatpolitiek valt vooral één constante op: N-VA geeft vol gas om het verhaal van de profiterende zieke opnieuw dominant te maken.
Het debat over langdurige zieken gaat al lang niet meer enkel over cijfers of beleid. Het gaat over wie het verhaal mag vertellen. En wie het verhaal vertelt, wint het debat.
Voorlopig speelt N-VA dat spel een stuk sneller dan de rest.
(Foto: Didier Lebrun/Photo News)
