Tihange 1 toch nog heropstarten, kan dat nog wel?
Vanavond, omstreeks 23 uur, gaat in Hoei het licht definitief uit voor Tihange 1, de oudste kernreactor van België. Na vijftig jaar dienst wordt de installatie losgekoppeld van het hoogspanningsnet. Officieel betreft het een definitieve sluiting, maar in regeringskringen klinkt de hoop dat het verhaal toch niet helemaal voorbij is.
Een verleden vol tweede kansen
De bouw van Tihange 1 startte in 1969 en in 1975 vloeide er voor het eerst stroom uit de Maascentrale. Eigenlijk had de reactor al in 2015 met pensioen moeten gaan, maar de regering-Di Rupo schoof de sluiting tien jaar vooruit, uit angst voor black-outs. Twee jaar later deden Doel 1 en Doel 2 er nog een verlengstuk bovenop. Vandaag herhaalt de geschiedenis zich: ook nu wil de federale regering de oudste reactor nog niet loslaten.
De prijs van nostalgie
Technisch en financieel oogt een heropstart allesbehalve evident. Na de stopzetting wordt de splijtstof verwijderd en gekoeld, gevolgd door een lange lijst voorbereidende werkzaamheden richting ontmanteling. Officieel start die pas in 2028, met een einddatum die oploopt tot 2040.
Engie - de voornaamste uitbater - ziet een nieuwe levensduurverlenging niet zitten. Het proces zou minstens vijf jaar voorbereiding vergen en vraagt investeringen van miljarden, zonder wettelijk kader dat zo’n operatie dekt. Daarbij komt dat de site ruimte nodig heeft om Tihange 2, sinds 2023 buiten gebruik, te ontmantelen. De commerciële logica verdampt dus volledig.
Een koeltoren te ver
De regering vraagt Engie voorlopig geen onomkeerbare stappen te zetten, zoals de afbraak van de monumentale koeltoren. Maar het bedrijf benadrukt dat die sloop noodzakelijk is om plaats te maken voor de ontmantelingswerken. Hier wringt meteen het schoentje: de federale wil botst frontaal met de praktische realiteit van de exploitant.
Politieke wil als laatste strohalm
Minister van Energie Mathieu Bihet (MR) laat zich niet uit het veld slaan. Zijn partij ziet kernenergie als onmisbaar in het energiesysteem van de toekomst. Het Planbureau voorspelt een verdubbeling van de elektriciteitsvraag tegen 2050 - we moeten met z'n alleen elektrificeren niet waar - en in het regeerakkoord is een nucleair vermogen van 4 gigawatt vastgelegd. Enkel met Doel 4 en Tihange 3, goed voor 2 gigawatt, halen we dat niet. Dat klinkt alsof iemand zegt dat er een plan b van een plan b nodig zal zijn.
De kloof met de realiteit groot. Tihange 1 is ouder, technisch kwetsbaarder en veel duurder om te renoveren dan de twee jongere reactoren. Voor Engie is de rekening ondraaglijk, en ook EDF, de Franse mede-eigenaar, toont weinig enthousiasme.
Nieuwe horizon, zelfde onzekerheid
Wat intussen wel op tafel ligt, is een verlenging van Doel 4 en Tihange 3. Niet met tien jaar, zoals eerder afgesproken, maar met twintig jaar. Daarvoor toont EDF wél belangstelling, al is hun aandeel in die reactoren kleiner dan in Tihange 1.
En zo blijft de kernuitstap Belgische mop met plannen, tegenplannen en open achterpoortjes. Tihange 1 gaat officieel richting ontmanteling, maar tegelijk houdt de politiek de illusie van een wederopstanding in leven. Wij hebben in de wandelgangen zelfs horen fluisteren dat Sinterklaas niet bestaat. Let wel, dat is maar een gerucht.
(Foto: Shutterstock)
