Huwen in Vlaanderen zonder verblijfsvergunning en zonder kennis van het Nederlands, kan dat zomaar?
Een huwelijk wordt in Vlaanderen nog steeds gezien als een plechtige bevestiging van liefde, een publieke “ja” met de belofte van rechten en plichten. Maar wat als één van de partners illegaal in het land verblijft en nauwelijks Nederlands spreekt? Hoe kan het dan tot in de trouwzaal duren vooraleer de spreekwoordelijke frank valt dat de ceremonie wettelijk mank loopt? Ninove werd deze week het toneel van precies zo’n comedy of errors.
De stop op de huwelijksdag
Schepen Werner Somers (Forza Ninove) weigerde maandag een koppel te huwen omdat één van de twee geen woord Nederlands vrstond en er was geen beëdigd tolk aanwezig. Wettelijk is dat verplicht, omdat de ambtenaar moet kunnen vaststellen dat beide partijen in alle vrijheid en met volledig begrip instemmen. Een zoon die “even” vertaalt, telt niet. De wet vraagt een beëdigd tolk die waarheidsgetrouw registreert wat er gezegd wordt.
Volgens Somers lagen de alarmbellen vooraf al klaar. Hij merkte dat één van de betrokkenen geen verblijfsvergunning had en dat er geen tolk was aangekondigd. Toch verscheen het koppel aan de balie, alsof de formaliteiten bijzaak waren. De ambtenaar hield voet bij stuk: zonder beëdigde tolk geen huwelijk.
Hoe gebeurde dat vroeger?
Oud-burgemeester Tania De Jonge (Positief Ninove) bevestigt bij ‘HLN’ dat het probleem niet nieuw is. In haar tijd werd een dossier doorgaans grondig voorbereid. Was er geen beëdigd tolk beschikbaar, dan werd er vooraf een eedaflegging geregeld: de aanwezige vertaler beloofde officieel om letterlijk en correct te vertalen. Iedereen, van het koppel tot de getuigen, zette zijn handtekening onder die verklaring. Soms werd er zelfs even gewacht tot er een tolk arriveerde. Het huwelijk kon doorgaan, mits creatieve omwegen.
Vandaag kiest Ninove voor een strikte toepassing van de wet. Geen eedaflegging, geen improvisatie. Alleen de officiële tolk telt.
En in de buurgemeenten?
In Denderleeuw hanteert men een pragmatischer aanpak. Ook daar geldt de wettelijke verplichting, maar de praktijk is soepeler: iemand die beide talen spreekt kan ter plaatse een verklaring tekenen en als beëdigd tolk optreden. Burgemeester Jo Fonck (Iedereen Vooruit) zegt geen weet te hebben van huwelijken die om die reden zijn stilgelegd.
De kern van de zaak
De vraag blijft wringen: hoe geraak je als koppel zó ver in het traject – van aanvraag tot geplande trouwdag – zonder dat iemand aan de bel trekt? Waarom komt de confrontatie pas in de trouwzaal, wanneer familie en getuigen klaarzitten? En belangrijker: hoe verzoen je het principe van vrije toestemming met de realiteit dat sommige huwelijken deels dienen als middel om verblijfspapieren te bemachtigen?
Het Ninoofse dossier toont een pijnlijke spagaat. Enerzijds is er het romantische ideaal van het huwelijk, anderzijds de onwrikbare regels van verblijfsrecht en taalvereisten. Gratis liefde bestaat misschien, maar een wettig huwelijk beslist niet. Wie geen papieren heeft of de taal niet spreekt, botst vroeg of laat tegen de harde grens van de wet – zelfs al is dat pas voor het altaar van het stadhuis.
(Foto: Didier Lebrun/ /Photo News)
